Skip Ribbon Commands Skip to main content
 

 Nội dung bản tin

 
NHỮNG NGÀY THÁNG TÁM LỊCH SỬ TẠI BIÊN HÒA VÀ VỊ TRƯỞNG QUỐC GIA TỰ VỆ CUỘC ĐẦU TIÊN CỦA TỈNH BIÊN HÒA Cập nhật: 07-08-2018 01:44

Mùa thu năm 1945, với sức mạnh của Hồng quân Liên Xô và phe Đồng Minh, chiến tranh thế giới thứ II đã đi vào giai đọan kết thúc và có lợi cho cách mạng Việt Nam.


 

Tình hình thế giới cho phép tiến hành một cuộc cách mạng Tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Nắm vững thời cơ, tại Tân Trào (Tuyên Quang), từ ngày 13 đến ngày 15.8.1945, hội nghị toàn quốc của Đảng đã nhận định: Đây là thời cơ ngàn năm có một cho ta giành quyền độc lập. Hội nghị đã đi đến quyết định: Phát động và lãnh đạo toàn dân tổng khởi nghĩa, đứng lên cướp chính quyền từ tay phát xít Nhật và bè lũ tay sai của chúng trước khi quân Đồng Minh kéo vào Đông Dương.

Ngày 15.8.1945, Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng quân Đồng Minh vô điều kiện. Ở Việt Nam, sau khi Nhật Hoàng tuyên bố đầu hàng, binh lính Nhật hoang mang cực độ, mất hết ý chí chiến đấu. Chính quyền bù nhìn, tay sai của Nhật tê liệt. Nhân dân cả nước nổi dậy cướp chính quyền. Trước khí thế cách mạng của quần chúng, tại Huế, ngày 23.8.1945 Vua Bảo Đại buộc phải tuyên bố thoái vị, nộp ấn, kiếm cho chính quyền cách mạng, chấm dứt ngàn năm chế độ phong kiến ở nước ta.

Đầu tháng 8/1945, tình hình trong nước chuyển biến hết sức mau lẹ, cơ hội giành chính quyền về tay nhân dân đã đến. Chớp thời cơ, ngày 13/8/1945 tại Tân Trào, Trung ương Đảng đã triệu tập Hội nghị toàn quốc và chủ trương phát động, lãnh đạo toàn dân Tổng khởi nghĩa, đứng lên giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai của chúng trước khi đồng minh Anh, Mỹ kéo vào.

Ngày 20/8/1945, Xứ ủy Nam kỳ đã mở Hội nghị phổ biến kế hoạch Tổng khởi nghĩa và khẩn trương chuẩn bị lực lượng giành chính quyền ở Sài Gòn và các tỉnh.

 Tại Biên Hòa, nắm bắt được kế hoạch khởi nghĩa cướp chính quyền của Xứ ủy Nam Bộ, từ 20.8.1945, Uỷ ban hành động các khu vực đã phát động toàn dân trong tỉnh chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa cướp chính quyền. Cờ đỏ sao vàng được các đảng viên của Đảng và quần chúng trung kiên treo, gián khắp nơi công cộng. Khí thế cách mạng sôi sục.

Ngày 23.8.1945, tại nhà đồng chí Ngô Hà Thành, căn số 2, dãy phố Sáu Sử  nằm trên quốc lộ I, đồng chí Hoàng Minh Châu đã cùng các đồng chí Huỳnh Văn Hớn, Ngô Hà Thành, Hồ Văn Giàu, Lê Nguyên Đạt, Đặng Nguyên, Hồ Văn Đại... họp bàn và quyết định phát động quần chúng Biên Hòa khởi nghĩa cướp chính quyền vào ngày 26.8.1945. Hội nghị đã thành lập Uỷ ban khởi nghĩa và cử đồng chí Hoàng Minh Châu giữ chức chủ tịch. Danh sách các đồng chí được dự kiến bầu vào Uỷ ban cách mạng lâm thời cũng như các công việc cấp bách quan trọng trước, trong, và sau khởi nghĩa được hội nghị thông qua.

 Tại cuộc họp này, Hội nghị quyết định thành lập lực lượng Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa. Theo danh sách đề cử, đồng chí Ngô Hà Thành được Uỷ ban khởi nghĩa phân công giữ chức Uỷ trưởng Quốc gia tự vệ Cuộc tỉnh.

 figfihf97567.jpg

Đồng chí Ngô Hà Thành sinh ra và lớn lên ở làng Vĩnh Kim, nơi có truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường của tỉnh Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang ngày nay). Năm 1938, với vỏ bọc là ký giả của báo Điện Tín, chuyên viết phóng sự điều tra vạch mặt bọn cường hào ác bá tại địa phương, đồng chí ngô Hà Thành hoạt động trong đường dây của đồng chí Huỳnh Văn Hớn - Chủ bút báo Việt Dân, cơ quan ngôn luận của Xứ ủy Nam kỳ do đồng chí hà Huy Tập trực tiếp chỉ đạo. Hàng tuần cứ mỗi thứ bảy lên Sài Gòn đưa bài đăng báo và nhận chỉ thị công tác, đồng chí Ngô Hà Thành còn được giao nhiệm vụ đi tiếp xúc vận động thành lập các ủy ban hành động để đấu tranh đòi tự do hội họp, tự do đi lại, tự do ngôn luận…

Ngày 23/11/1940, cuộc khởi nghĩa Nam kỳ thất bại. Thực dân Pháp khủng bố phong trào cách mạng rất quyết liệt. Tên tuổi của Ngô Hà Thành nằm trong danh sách “đen” và bị địch truy nã gắt gao ở Mỹ Tho buộc ông phải chuyển vùng hoạt động về vùng đất Biên Hòa để ẩn náu, chờ thời cơ. Tại quê nhà, không bắt được Ngô Hà Thành, bọn địch đã cho bắt thân sinh của ông là cụ Ngô Tấn Ân để tra tấn, ép ông gọi con trai về đầu thú. Không khuất phục được cụ, bọn địch đã tra tấn dã man, đánh chết cụ trong khám.

Cha chết mà chẳng thể về nhà chịu tang, nỗi đau mất nước, thù nhà át trong lòng đồng chí Nguyễn Hà Thành thôi thúc ông nhanh chóng liên lạc với tổ chức để tiếp tục hoạt động cách mạng. Nhờ người quen giới thiệu, ông đã làm thư ký chuyên sắp xếp và xin giấy phép cho xe chở cây khai thác trong rừng về thành phố, sau đó ông làm thư ký cho ông Châu Trần Kế, một nhà tư sản rất có thế lực và là chủ xe đò chạy tuyến Biên Hòa - Sài Gòn. Tại Biên Hòa, ông mướn căn nhà số 2, thuộc dãy phố Sáu Sử (Nay thuộc phường Trung Dũng, khu vực công viên Biên Hùng), nơi đây đã trở thành điểm hội họp an toàn của các đồng chí trong tổ chức cách mạng.

Cuối năm 1941, sau khi liên lạc được với đồng chí Huỳnh Văn Hớn, rồi Hoàng Minh Châu, đồng chí Ngô Hà Thành vẫn tiếp tục làm việc cho đồng chí Châu Trần Kế để làm bình phong cho hoạt động cách mạng của mình, đồng thời có thêm tiền nuôi cán bộ ta hoạt động. Cũng trong thời gian này, ông đã nên duyên chồng vợ cùng bà Trương Thị Quyên, một phụ nữ xinh đẹp và có học thức ở Dĩ An (Bình Dương). Bà đã trở thành cánh tay đắc lực của ông trong suốt thời gian hoạt động cách mạng.

Ra đời từ những ngày tiền khởi nghĩa, tổ chức Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa, tiền thân của Công an Đồng Nai ngày nay đã phải đảm đương ngay nhiệm vụ: Bảo vệ Uỷ ban khởi nghĩa tỉnh Biên Hòa; cùng nhân dân Biên Hòa khởi nghĩa cướp chính quyền.

8 giờ sáng ngày 26.8.1945, dưới sự lãnh đạo của Uỷ ban khởi nghĩa, nhân dân Biên Hòa đã làm áp lực, buộc tỉnh trưởng bù nhìn Nguyễn Văn Quý phải bàn giao chính quyền cho uỷ ban khởi nghĩa. Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Biên Hòa  thành công.

Ngay sau giành được chính quyền, được Uỷ ban hành chính lâm thời tăng cường thêm quân số và vũ khí, Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa đã tiến hành võ trang canh gác các công sở, kho bạc, Tòa bố ( UBND tỉnh ngày nay) và những nơi quan trọng khác. Mặc dù quân số ít nhưng với sự quyết tâm và tinh thần kiên cường, khắc phục mọi khó khăn, dưới sự lãnh đạo của Ủy ban khởi nghĩa tỉnh Biên Hòa, Quốc gia tự vệ Cuộc biên Hòa đã làm tròn nhiệm vụ bảo vệ cuộc khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Biên Hòa.

Đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng tỉnh trong bối cảnh lực lượng ít, vũ khí thiếu, chính quyền vừa được thành lập, các thế lực thù địch đang tìm mọi cách để tìm mọi cách để xóa bỏ thành quả cách mạng của nhân dân… nhận rõ vai trò to lớn của quần chúng trong bảo vệ cách mạng. Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa đã dựa vào nhân dân, huy động nhân dân tham gia bảo vệ chính quyền cách mạng: sưu tầm vũ khí trang bị cho lực lượng. Chiều và đêm 26/8/1945, dưới sự lãnh đạo của đồng chí Ngô Hà Thành, Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa đã tổ chức đánh trận “cuộc” với lính Nhật tại đồn Hóa An, binh vận được 10 súng Mút (mousqueton), một súng ngắn và một kiếm Nhật.

                          kfkfhkgkh906.jpg
 

Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa bảo vệ mít - tinh tại Quảng trường Sông Phố

 

Sáng 27/8/1945, Ủy ban khởi nghĩa tỉnh quyết định tổ chức mít tinh mừng thắng lợi cách mạng tháng Tám và ra mắt Ủy ban cách mạng lâm thời trước nhân dân. Quần chúng từ các quận, huyện nô kéo về Quảng trường Sông Phố (Nay là vòng xoay đường đường cách mạng tháng Tám và 30/4, trước trụ sở UBND tỉnh) để diễu hành, biểu dương sức mạnh. Tức tối trước thắng lợi của cách mạng Việt Nam và nhục nhã vì bại trận , hai tên lính Nhật say rượu đã đến khu vực chợ Biên Hòa để gây rối, cản trở dòng người kéo về Quảng trường Sông Phố.

Nhận lệnh của Ủy ban cách mạng lâm thời tỉnh, phải bảo vệ quần chúng, bảo vệ cuộc mít tinh thắng lợi, giải quyết vụ việc trên tinh thần giữ vững hòa khí với Quân đội Nhật bại trận. Quốc gia tự vệ Cuộc Biên Hòa đã khéo léo thuyết phục hai tên lính Nhật lên xe và đưa chúng về đồn tại sân bay Biên Hòa, trả cho chỉ huy của chúng.

Chiều 27/8/1945, chính quyền cách mạng về tay nhân dân chưa trọn ngày thì bọn phản động trong công chức, ngụy binh Pháp đã ngóc đầu dậy, âm mưu đảo chính, lật đổ chính quyền. Đồng chí Ngô Hà Thành đã huy động lực lượng Quốc gia tự vệ Cuộc đến vây bắt ngay khi chúng đang họp bàn kế hoạch tại Lò Gốm (nay là khuôn viên trường Cao đẳng Mỹ thuật Biên Hòa). Tổng cộng đã bắt được 26 tên, trong đó có Nguyễn Tất Đạt là kẻ cầm đầu, đập tan âm mưu đảo chính của bọn chúng.

Ra đời trong bão táp cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Ủy ban khởi nghĩa tỉnh Biên Hòa và được sự giúp đỡ của nhân dân, Quốc gia tự vệ cuộc Biên Hòa đã làm tròn nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng ngay từ những ngày đầu mới thành lập.

Cách mạng tháng Tám thành công, tự dọ, độc lập hưởng chưa được bao nhiêu ngày, dân tộc Việt Nam lại phải bước vào cuộc chiến đấu mới đầy cam go, thử thách. Cũng như nhân dân cả nước, nhân dân Biên Hòa đã nhất tề đứng dậy, đoàn kết xung quanh Mặt trận Việt Minh để kháng Pháp.

Ngày 25/10/1945, được quân Anh hỗ trợ, quân Pháp vượt cầu Gềnh tái chiếm tỉnh lỵ Biên Hòa. Theo kế hoạch, Tỉnh ủy, các đoàn thể rút ra ngoại ô thị xã Biên Hòa xây dựng căn cứ lãnh đạo nhân dân kháng chiến.

Quốc gia tự vệ cuộc Biên Hòa đã chủ động phân tán lực lượng. Ngoài một bộ phận cán bộ, chiến sỹ có điều kiện sống hợp pháp trong nội ô được bố trí ở lại để làm nhiệm vụ nắm tình hình địch, tất cả cán bộ chiến sỹ còn lại được phân tán ra vùng ngoại ô tỉnh lỵ, tạo thành thế vòng cung, bao vây áp sát quân địch và giữ liên lạc với các đoàn thể kháng chiến.

Đồng chí Ngô Hà Thành, Trưởng Quốc gia tự vệ Cuộc tỉnh dẫn hai nhân viên ra đóng quân tại vùng Trảng Bom để giữ liên lạc với Quốc gia tự vệ Cuộc Nam bộ và làm nhiệm vụ đưa đón bảo vệ cán bộ của Đảng trong đó có đồng chí Tôn Đức Thắng phụ trách Ủy ban kháng chiến nam bộ và đồng chí Dương Bạch Mai, Ủy trưởng Quốc gia tự vệ Cuộc Nam bộ ra Bắc.

Tháng 12/1946, sau khi hoàn thành nhiệm vụ đón nhận số vụ khí Trung ương chi viện cho chiến trường Biên Hòa, đồng chí Ngô Hà Thành, Trưởng Quốc gia tự vệ Cuộc tỉnh Biên Hòa được Xứ ủy quyết định điều về công tác tại quê nhà ở Mỹ Tho.

Mặc dù không còn sống và chiến đấu, hoạt động cách mạng trên địa bàn Biên Hòa nữa nhưng trong lòng đồng chí Nguyễn Hà Thành mảnh đất Biên Hòa vẫn là quê hương thứ 2 của ông. Mảnh đất này đã cưu mang, che chở ông trên bước đường công tác, giúp ông vững vàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách để giành được những thắng lợi vẻ vang, cho đất nước, cho dân tộc. Ngược lại, quân dân Biên Hòa, đặc biệt là lực lượng Công an Đồng Nai cũng luôn nhớ và biết ơn ông, vị Trưởng Quốc gia tự vệ Cuộc đầu tiên của lực lượng Công an Đồng Nai, người đã lãnh đạo lực lượng Công an tỉnh Biên Hòa vượt qua những khó khăn, thử thách của những ngày đầu mới giành chính quyền, mãi mãi nhớ về ông, người đã đặt nền móng để xây dựng lực lượng Công an Đồng Nai chính qui, hiện đại ngày một vững mạnh toàn diện.


NCLS
In nội dung
Các tin đã đăng ngày:
Select a date from the calendar.

 

 Liên kết Website

 



Công an tỉnh Đồng Nai.
Địa chỉ: số 161, Phạm Văn Thuận - Tân Tiến - Biên Hoà - Đồng Nai
Danh bạ đường dây nóng​.​
WebSite: http://congandongnai.gov.vn
                http://congan.dongnai.gov.vn
Email:      congan@dongnai.gov.vn