Thảo luận tổ tại Quốc hội sáng 20/4 về đề án thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn cho rằng đây không đơn thuần là việc nâng cấp hành chính hay chuyển đổi mô hình quản trị, mà cần đặt trong tổng thể vai trò, vị thế của địa phương đối với nền kinh tế quốc gia.

Theo ông, Đồng Nai hiện thuộc nhóm địa phương có quy mô dân số lớn, kinh tế đứng thứ 4 cả nước sau TP HCM, Hà Nội và Hải Phòng. Địa phương cũng có nhiều di tích lịch sử, trong đó có nhà tù Bà Rá. Thực tế cho thấy rất ít người Đồng Nai phải rời địa phương lập nghiệp, trong khi nhiều người từ các nơi khác đến sinh sống, làm ăn và "đều muốn ở lại".

Sau khi sáp nhập tỉnh Bình Phước từ giữa năm 2025, các khu vực thuộc tỉnh Bình Phước cũ đã có chuyển biến rõ rệt. Nhiều nơi trước đây còn khó khăn, chưa đạt chuẩn nông thôn mới nay đã "vươn lên mạnh mẽ".

Hiện Đồng Nai là địa phương đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước. Năm 2025, dù chỉ tiêu được giao là 70.000 tỷ đồng, tỉnh đã thu hơn 100.000 tỷ đồng; năm 2026 đặt mục tiêu 150.000 tỷ đồng. Cùng năm 2025, Đồng Nai cũng nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng kinh tế.

"Chúng tôi đã rà soát kỹ và nhận thấy nếu chậm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển. Đồng Nai xác định sẽ là một cực tăng trưởng, gánh vác trách nhiệm đóng góp cho ngân sách nhà nước", ông Vũ Hồng Văn nói.

Bí thư Đồng Nai nhấn mạnh việc chuyển sang mô hình chính quyền đô thị phải gắn với hiệu quả phát triển và nâng cao đời sống người dân. Nếu không đạt được các mục tiêu này thì việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương "sẽ chỉ mang tính hình thức, không hoàn thành nhiệm vụ được giao".

Ông khẳng định khi trình đề án lên Trung ương và Quốc hội, Đồng Nai đã chuẩn bị không chỉ về khát vọng mà cả trách nhiệm trở thành cực tăng trưởng của nền kinh tế quốc gia, phấn đấu cùng các địa phương đưa Việt Nam đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Đồng tình với đề án, đại tá Nguyễn Trung Kiên, Phó giám đốc Học viện An ninh nhân dân, cho rằng việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương sẽ tạo động lực cho cán bộ, người dân, doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, hướng tới tăng trưởng hai con số.

Ông Kiên cho biết Đồng Nai có lịch sử hình thành gần 330 năm, gắn với sự kiện chúa Nguyễn cử Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược xứ Đàng Trong, lập dinh Trấn Biên năm 1698. Trong kháng chiến, đây là địa bàn hoạt động của Khu ủy miền Đông Nam Bộ.

Về tiềm năng phát triển, Đồng Nai hiện có gần 90 khu công nghiệp được quy hoạch, trong đó 50 khu đang hoạt động, thu hút hàng chục nghìn doanh nghiệp, tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Địa phương có lợi thế là trung tâm kết nối giữa TP HCM, Tây Nam Bộ với Tây Nguyên và Nam Trung Bộ, hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông.

Trong đó, sân bay Long Thành đang được xây dựng, được kỳ vọng trở thành cảng hàng không tầm cỡ khu vực và thế giới, là trung tâm logistics vận chuyển hàng hóa và hành khách quốc tế. Đồng Nai cũng có cửa khẩu quốc tế với Campuchia và dự kiến hình thành tuyến metro kết nối sân bay Long Thành với khu vực trung tâm.

Từ các lợi thế này, ông Kiên đề nghị Quốc hội xem xét trao cho Đồng Nai một số cơ chế đặc thù để phát triển mạnh mẽ hơn về kinh tế, xã hội, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, môi trường, y tế, giáo dục và quy hoạch đô thị. Mục tiêu là xây dựng Đồng Nai trở thành đô thị lớn, hạ tầng hiện đại, môi trường sống chất lượng, quản trị thông minh, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.

Phát biểu tại tổ, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang cho biết Đồng Nai sau khi sáp nhập với Bình Phước có vị trí chiến lược, có đường biên giới. Khu vực Bình Phước trước đây có huyện Lộc Ninh là địa bàn được giải phóng sớm ở miền Nam, từng là nơi tập kết lực lượng, vật lực cho chiến trường.

Theo Phó thủ tướng, cùng với lợi thế về vị trí và hạ tầng như sân bay Long Thành, hồ thủy điện Trị An, Đồng Nai "hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương".