
Hiện trường vụ cháy
Hiện trường vụ cháy
Đừng để vi phạm nhỏ trở thành thảm họa lớn.
Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nguy cơ cháy, nổ có thể xuất hiện ở bất cứ đâu, từ nhà xưởng, kho hàng, cơ sở lưu trú, nhà hàng, quán ăn, cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, cơ sở kinh doanh xăng dầu, khí đốt đến các cửa hàng tạp hóa, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Đáng lo ngại, nhiều nguy cơ không xuất phát từ những sự cố kỹ thuật phức tạp mà bắt nguồn từ chính những thói quen thường ngày: sử dụng thiết bị điện quá tải; tự ý đấu nối, cải tạo hệ thống điện; bố trí hàng hóa sát nguồn nhiệt; tích trữ vật liệu dễ cháy; hàn, cắt kim loại không bảo đảm an toàn; khóa, chèn hoặc chặn lối thoát nạn; không kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện phòng cháy, chữa cháy theo quy định.
Tại một số cơ sở, công tác phòng cháy, chữa cháy còn bị xem là nhiệm vụ mang tính đối phó. Hồ sơ được lập nhưng chưa gắn với thực tế hoạt động; phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được xây dựng nhưng chưa được thực hành đầy đủ; người lao động chưa được trang bị kỹ năng xử lý tình huống; người đứng đầu cơ sở chưa thực sự quan tâm đến việc tự kiểm tra, phát hiện và khắc phục các nguy cơ mất an toàn. Thực tế cho thấy, khi xảy ra cháy, đám cháy có thể phát triển nhanh, sinh ra nhiều khói, khí độc và nhiệt độ cao. Nếu lối thoát nạn không bảo đảm, hệ thống cảnh báo không hoạt động hoặc người có mặt tại cơ sở thiếu kỹ năng ứng phó, hậu quả có thể trở nên đặc biệt nghiêm trọng.
Phòng cháy, chữa cháy vì vậy không thể chỉ dừng lại ở việc trang bị một vài bình chữa cháy, niêm yết bảng nội quy hay hoàn thiện hồ sơ để phục vụ kiểm tra. Điều quan trọng nhất là các điều kiện an toàn phải được duy trì thực chất, thường xuyên trong suốt quá trình hoạt động.
Nhận diện những nguy cơ vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, cùng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành đã xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình và cá nhân trong công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy. Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, những nguy cơ vi phạm pháp luật cần đặc biệt quan tâm gồm:
- Thứ nhất, đưa cơ sở vào hoạt động khi chưa đáp ứng các điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy. Tùy theo loại hình, quy mô, tính chất hoạt động và mức độ nguy hiểm cháy, nổ, cơ sở phải đáp ứng các yêu cầu tương ứng về phòng cháy, chữa cháy. Đối với công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế, nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân liên quan phải thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định. Việc tự ý đưa công trình, hạng mục công trình vào sử dụng khi chưa đáp ứng các yêu cầu pháp luật có thể tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ và dẫn đến các hình thức xử lý nghiêm khắc.
- Thứ hai, tự ý cải tạo, thay đổi công năng sử dụng làm phát sinh nguy cơ mất an toàn. Việc chuyển nhà ở thành cơ sở kinh doanh, cải tạo nhà kho thành khu sản xuất, bổ sung phòng lưu trú, lắp đặt vách ngăn, xây dựng thêm tầng hoặc thay đổi cách bố trí mặt bằng có thể làm thay đổi điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy. Đặc biệt, tình trạng cơi nới, lắp đặt biển quảng cáo che kín mặt tiền, bịt cửa sổ, bịt lối thoát nạn hoặc bố trí vật dụng cản trở đường thoát nạn có thể khiến người bên trong không còn khả năng thoát ra ngoài khi xảy ra sự cố. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần rà soát các trường hợp cải tạo, thay đổi công năng để thực hiện những yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy tương ứng theo quy định pháp luật.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Đồng Nai tăng cường công tác kiểm tra PCCC trong quá trình thi công, xây dựng
Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Đồng Nai tăng cường công tác kiểm tra PCCC trong quá trình thi công, xây dựng
- Thứ ba, vi phạm quy định về quản lý, sử dụng điện, nguồn lửa và nguồn nhiệt. Hệ thống điện xuống cấp, dây dẫn không phù hợp với công suất sử dụng, thiết bị điện hoạt động liên tục, ổ cắm quá tải hoặc đấu nối không bảo đảm kỹ thuật đều có thể làm gia tăng nguy cơ chập điện, phát nhiệt và gây cháy. Tại các cơ sở sản xuất, sửa chữa, nhà hàng, quán ăn, nguy cơ còn xuất hiện từ hoạt động hàn, cắt kim loại, sử dụng bếp gas, bếp công nghiệp, thiết bị gia nhiệt và các công việc phát sinh tia lửa. Người đứng đầu cơ sở phải tổ chức quản lý, kiểm tra, bảo đảm an toàn trong sử dụng các thiết bị, hệ thống này; kịp thời khắc phục những tồn tại có nguy cơ gây cháy, nổ.
- Thứ tư, không trang bị hoặc không duy trì hoạt động của phương tiện, hệ thống phòng cháy, chữa cháy theo quy định. Bình chữa cháy hết hạn sử dụng hoặc không bảo đảm khả năng hoạt động; hệ thống báo cháy bị vô hiệu hóa; phương tiện chữa cháy bị che khuất; nguồn nước chữa cháy không đáp ứng yêu cầu; thiết bị chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn không hoạt động là những tồn tại cần được phát hiện và xử lý kịp thời. Việc trang bị phương tiện phải phù hợp với tính chất, quy mô, mức độ nguy hiểm cháy, nổ của từng cơ sở và đáp ứng yêu cầu pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.
- Thứ năm, không bảo đảm điều kiện thoát nạn, cứu người khi xảy ra cháy. Một trong những nguy cơ đặc biệt nguy hiểm là sử dụng cầu thang, hành lang, cửa thoát nạn làm nơi chứa hàng hóa, vật tư; khóa cửa thoát nạn không bảo đảm khả năng mở khi có sự cố; lắp đặt vật cản tại các vị trí thoát nạn hoặc bố trí hàng hóa làm thu hẹp đường di chuyển. Đối với các cơ sở tập trung đông người như karaoke, nhà nghỉ, khách sạn, nhà hàng, trung tâm thương mại và cơ sở lưu trú, việc bảo đảm lối thoát nạn thông thoáng, dễ nhận biết và có thể sử dụng kịp thời là yêu cầu đặc biệt quan trọng.
- Thứ sáu, buông lỏng trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy. Không tổ chức tự kiểm tra theo quy định; không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ, nội quy, phương án; không tổ chức lực lượng phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở trong trường hợp pháp luật yêu cầu; không huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các đối tượng thuộc diện bắt buộc là những nguy cơ vi phạm cần được chủ động phòng ngừa. Công tác phòng cháy, chữa cháy phải được phân công trách nhiệm cụ thể, có người phụ trách, có kiểm tra, có biện pháp khắc phục và có sự tham gia thực chất của người lao động.
- Thứ bảy, không chấp hành các yêu cầu, quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Các hành vi không thực hiện yêu cầu khắc phục vi phạm, tiếp tục hoạt động trái quy định khi đã bị đình chỉ hoặc không chấp hành quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
Mọi doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần xác định rằng việc chấp hành quy định về phòng cháy, chữa cháy là trách nhiệm pháp lý bắt buộc, không phụ thuộc vào quy mô doanh thu hay số lượng người lao động. Mỗi loại hình kinh doanh, một nhóm nguy cơ cần đặc biệt cảnh giác. Đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ và cơ sở lưu trú, cần chú trọng kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt, hệ thống điện, vật liệu trang trí nội thất, hệ thống báo cháy, chữa cháy và các điều kiện thoát nạn, đặc biệt tại khu vực tập trung đông người. Đối với nhà xưởng, kho hàng và cơ sở sản xuất, cần kiểm soát chặt chẽ việc sắp xếp, bảo quản nguyên liệu, thành phẩm, hóa chất, hàng hóa dễ cháy; duy trì khoảng cách an toàn; kiểm soát hoạt động hàn, cắt, sửa chữa máy móc và bảo đảm các điều kiện phục vụ chữa cháy. Đối với cơ sở kinh doanh xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng và các loại hàng hóa có nguy cơ cháy, nổ cao, cần đặc biệt chú ý đến điều kiện bảo quản, vận chuyển, sang chiết, sử dụng thiết bị điện và kiểm soát nguồn phát sinh tia lửa, tĩnh điện theo quy định. Đối với hộ kinh doanh kết hợp nhà ở, nguy cơ thường xuất hiện khi hàng hóa được chất kín tầng trệt, lối đi chung vừa phục vụ kinh doanh vừa là đường thoát nạn, khu vực sạc thiết bị điện bố trí gần vật liệu dễ cháy hoặc nhà ở chỉ có một đường ra vào. Các hộ kinh doanh cần chủ động bố trí giải pháp thoát nạn phù hợp, hạn chế vật liệu dễ cháy tại khu vực sinh hoạt, trang bị phương tiện chữa cháy cần thiết và hướng dẫn các thành viên trong gia đình kỹ năng xử lý khi có sự cố. Đặc biệt, đối với các cơ sở có hoạt động sạc, bảo quản pin, ắc quy và phương tiện sử dụng điện, cần kiểm soát thiết bị sạc, nguồn điện, vị trí sạc, nhiệt độ và các điều kiện an toàn nhằm hạn chế nguy cơ cháy, nổ.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Đồng Nai tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn việc chấp hành các quy định về PCCC tại doanh nghiệp
Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Đồng Nai tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn việc chấp hành các quy định về PCCC tại doanh nghiệp
Hậu quả pháp lý khi vi phạm quy định về PCCC
Theo quy định của pháp luật, tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, tùy theo tính chất, mức độ, hành vi và hậu quả, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả hoặc các biện pháp xử lý khác theo thẩm quyền. Nghị định số 106/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP) của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là một trong những căn cứ pháp lý quan trọng để xử lý các hành vi vi phạm. Đối với những hành vi vi phạm nghiêm trọng, cơ sở còn có thể bị áp dụng biện pháp tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động theo quy định pháp luật. Đáng chú ý, người vi phạm quy định về PCCC có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 313 Bộ luật Hình sự và các quy định pháp luật có liên quan nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Ngoài trách nhiệm pháp lý, một vụ cháy còn có thể khiến doanh nghiệp mất toàn bộ tài sản, gián đoạn sản xuất, mất khả năng thực hiện hợp đồng, ảnh hưởng uy tín, thương hiệu và sinh kế của nhiều người lao động. Chi phí dành cho phòng ngừa luôn cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư để bảo vệ con người, tài sản và sự tồn tại lâu dài của cơ sở kinh doanh, thay vì một khoản chi mang tính đối phó.
Phòng cháy từ A đến Z: Chủ động kiểm tra trước khi quá muộn
Để hạn chế nguy cơ cháy, nổ và vi phạm pháp luật, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Đồng Nai khuyến cáo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện nghiêm các nội dung sau:
- Một là, kiểm tra điều kiện pháp lý của cơ sở. Chủ động xác định cơ sở thuộc diện quản lý nào về phòng cháy, chữa cháy; rà soát các yêu cầu về thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu, trang bị phương tiện, tổ chức lực lượng, lập hồ sơ và các điều kiện khác theo quy định.
- Hai là, thường xuyên kiểm tra hệ thống điện. Kịp thời thay thế dây dẫn, thiết bị hư hỏng; không sử dụng điện quá tải; không tự ý đấu nối, câu mắc điện thiếu an toàn; ngắt các thiết bị không cần thiết khi hết giờ làm việc.
- Ba là, kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt. Quản lý chặt chẽ hoạt động đun nấu, hàn, cắt, sửa chữa; không để chất dễ cháy gần nguồn nhiệt; thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn đối với công việc có nguy cơ phát sinh cháy, nổ.
- Bốn là, bảo đảm lối thoát nạn. Không khóa, chèn, bịt kín hoặc bố trí vật dụng cản trở đường thoát nạn; duy trì các điều kiện thoát nạn theo quy định; hướng dẫn người lao động nhận biết lối thoát và vị trí tập kết an toàn.
- Năm là, trang bị và duy trì phương tiện phòng cháy, chữa cháy. Kiểm tra định kỳ tình trạng hoạt động của bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, chữa cháy, nguồn nước và các phương tiện khác theo yêu cầu áp dụng đối với từng cơ sở.
- Sáu là, quản lý chặt chẽ hàng hóa, vật liệu dễ cháy. Sắp xếp khoa học, không chất hàng hóa cản trở lối đi, cửa thoát nạn hoặc tiếp cận phương tiện chữa cháy; bảo đảm điều kiện bảo quản đối với các loại hàng hóa có nguy cơ cháy, nổ.
- Bảy là, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Phân công nhiệm vụ cụ thể, tổ chức tự kiểm tra, khắc phục tồn tại, thực hiện chế độ quản lý và duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình hoạt động.
- Tám là, huấn luyện kỹ năng cho người lao động. Hướng dẫn nhận biết nguy cơ cháy, nổ; cách báo động, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, thoát nạn và hỗ trợ người khác khi xảy ra sự cố.
- Chín là, chủ động xây dựng và thực hành phương án ứng phó. Chuẩn bị phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định; tổ chức thực tập phù hợp với đặc điểm cơ sở, bảo đảm người lao động không lúng túng khi xảy ra tình huống thực tế.
- Mười là, chấp hành nghiêm yêu cầu của cơ quan chức năng. Chủ động phối hợp với lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; kịp thời khắc phục những tồn tại được phát hiện; tuyệt đối không tiếp tục hoạt động trái quy định khi đã có quyết định đình chỉ của cơ quan có thẩm quyền.
Khi xảy ra cháy: Bình tĩnh, xử lý đúng, ưu tiên cứu người. Khi phát hiện cháy, nổ, người có mặt tại cơ sở cần nhanh chóng báo động cho mọi người xung quanh, gọi số điện thoại 114 để thông báo cho lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; đồng thời tổ chức thoát nạn, cứu người và xử lý ban đầu trong phạm vi bảo đảm an toàn. Chỉ thực hiện cắt điện, sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ khi có đủ điều kiện an toàn. Không mạo hiểm tiếp cận đám cháy đang phát triển mạnh, không quay lại khu vực nguy hiểm để lấy tài sản. Khi di chuyển qua khu vực có khói, cần hạ thấp người, che mũi, miệng bằng vật dụng phù hợp (nếu có); ưu tiên di chuyển theo lối thoát nạn an toàn, không sử dụng thang máy thông thường khi xảy ra cháy. Trường hợp không thể thoát ra ngoài, cần tìm vị trí tương đối an toàn, hạn chế khói xâm nhập, thông báo vị trí cho lực lượng cứu nạn, cứu hộ và chờ hướng dẫn. Tuyệt đối không tự ý nhảy từ trên cao xuống khi chưa có phương án bảo đảm an toàn.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Đồng Nai tuyên truyền, hướng dẫn cho cơ sở sản xuất, kinh doanh và chủ hộ gia đình có nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh kiến thức, kỹ năng PCCC và thoát nạn
Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Đồng Nai tuyên truyền, hướng dẫn cho cơ sở sản xuất, kinh doanh và chủ hộ gia đình có nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh kiến thức, kỹ năng PCCC và thoát nạn
An toàn phòng cháy, chữa cháy là trách nhiệm, là văn hóa kinh doanh. Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng phát triển, các loại hình dịch vụ ngày càng đa dạng, yêu cầu bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy phải được đặt ở vị trí ưu tiên trong công tác quản lý, điều hành của mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Không một cơ sở nào có thể bảo đảm an toàn chỉ bằng cam kết trên giấy tờ. Sự an toàn phải được hình thành từ nhận thức, trách nhiệm, hành động thường xuyên của người đứng đầu đến từng người lao động; từ việc kiểm tra một ổ cắm điện, giữ thông thoáng một lối thoát nạn đến việc đầu tư, duy trì đầy đủ các điều kiện phòng cháy, chữa cháy theo quy định.
Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Đồng Nai đề nghị các doanh nghiệp, hộ kinh doanh nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, chủ động nhận diện, loại trừ các nguy cơ cháy, nổ; không chủ quan, không đối phó, không đánh đổi sự an toàn của con người và tài sản để lấy lợi ích kinh tế trước mắt. Đừng để đến khi xảy ra cháy mới nhận ra giá trị của một lối thoát nạn thông thoáng, một thiết bị báo cháy hoạt động tốt hay một bình chữa cháy được đặt đúng vị trí. Phòng cháy tốt hôm nay chính là bảo vệ tính mạng, tài sản, uy tín và tương lai phát triển của doanh nghiệp ngày mai.
Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH