Có những con đường không đo bằng cây số
Mà đo bằng khoảng cách giữa những tấm lòng.
Công an đi – không chỉ mang theo sắc phục,
Mà mang bình yên đến tận mỗi mái nhà.
Ở cơ sở, khoảng cách giữa Công an và Nhân dân đôi khi không nằm ở vài cây số đường làng, ngõ xóm. Khoảng cách ấy có thể chỉ là một lần người dân ngại đến trụ sở vì chưa biết hỏi ai; một thủ tục chưa biết thực hiện thế nào; một phản ánh phát sinh vào ban đêm nhưng chưa biết gửi đến đâu.
Và chính từ những điều tưởng như rất nhỏ ấy, Chi bộ Công an xã Sông Ray đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Làm thế nào để Công an thực sự gần dân hơn trong một xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ bởi công nghệ số? Câu trả lời không bắt đầu từ một phần mềm, cũng không bắt đầu từ một chiếc máy tính, mà bắt đầu từ tư duy phục vụ Nhân dân.
Đó cũng là tinh thần được Đảng ủy Công an thành phố Đồng Nai, Đảng ủy xã Sông Ray quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và xây dựng chính quyền phục vụ Nhân dân. Đối với lực lượng Công an, chuyển đổi số không phải để chạy theo công nghệ, mà để giải quyết những vấn đề cụ thể của người dân; để mỗi chủ trương của Đảng khi đi vào cuộc sống phải tạo ra sự thuận tiện, gần gũi và hiệu quả hơn. Bởi suy cho cùng: Chuyển đổi số chỉ là phương tiện, phục vụ Nhân dân mới là mục tiêu.

“Gần dân nhất” – Từ khẩu hiệu thi đua đến việc làm hằng ngày: Trong thực hiện phong trào thi đua 03 nhất: “Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất”, Chi bộ Công an xã Sông Ray xác định “Gần dân nhất” không phải là một câu chữ để treo trên khẩu hiệu. “Gần dân nhất” phải được đo bằng những việc làm cụ thể: Là khi người dân cần, cán bộ Công an có mặt; Là khi người dân chưa biết, cán bộ Công an tận tình hướng dẫn; Là khi người dân gặp khó khăn không thể đến trụ sở, lực lượng chủ động tìm đến người dân; Là khi một phản ánh được gửi đi, phía sau đó phải có trách nhiệm tiếp nhận, xác minh và xử lý. Và trong thời đại số, “gần dân” còn có thêm một không gian mới: không gian mạng.
Nếu trước đây cán bộ Công an đến từng nhà, từng khu dân cư để tuyên truyền, vận động Nhân dân thì hôm nay, người dân có thể tương tác với Công an ngay trên chiếc điện thoại của mình. Nhưng điều đáng nói là Công nghệ không làm thay công tác dân vận. Công nghệ mở thêm một cánh cửa để công tác dân vận đến gần người dân hơn.
Xưa Công an xã đến từng nhà,
Nay qua tin nhắn, gần xa vẫn gần.
Công nghệ số nối những xa gần,
Tấm lòng Công an xã trọn phần vì dân.
Đó chính là điểm gặp nhau giữa dân vận truyền thống và dân vận trong thời đại số.
TRỢ LÝ AI “ĐẠI ÚY AN TÂM” – KHI NGƯỜI DÂN CÓ THÊM MỘT “CÁN BỘ TRỰC TUYẾN”
Từ thực tiễn tiếp xúc, phục vụ người dân và yêu cầu đổi mới phương thức dân vận, Chi bộ Công an xã Sông Ray đã nghiên cứu, xây dựng và đưa vào vận hành trợ lý AI “Đại úy An Tâm” trên nền tảng mạng xã hội facebook và Zalo Công an xã.


Ý tưởng bắt đầu từ một thực tế rất đơn giản: người dân có thể cần hỏi thông tin bất cứ lúc nào, trong khi cán bộ không thể trực online trên các nền tảng mạng xã hội facebook, Zaloe 24 giờ mỗi ngày. Nếu câu hỏi về căn cước, cư trú, VNeID, đăng ký xe, phòng cháy chữa cháy, ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự… xuất hiện vào buổi tối hoặc ngày nghỉ, người dân phải chờ đến giờ làm việc mới được giải đáp.
“Đại úy An Tâm” được xây dựng để giải quyết khoảng trống ấy, đây là một “cán bộ trực tuyến”, hoạt động 24/7 trên nền tảng số, được xây dựng trên cơ sở dữ liệu do Công an xã cập nhật, quản lý; hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính thống, hướng dẫn thủ tục, giải đáp những vấn đề thường gặp và tiếp nhận bước đầu các phản ánh liên quan đến an ninh trật tự.
Điểm đặc biệt không nằm ở chữ “AI”, Điểm đặc biệt nằm ở chỗ AI được đặt vào một bài toán rất cụ thể của cơ sở: làm sao để người dân được hỗ trợ nhanh hơn, thuận tiện hơn và quan trọng hơn, “Đại úy An Tâm” không thay thế cán bộ Công an.
Những vụ việc phức tạp, phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố giác tội phạm hoặc tình huống cần xác minh trực tiếp đều được định hướng chuyển đến cán bộ có trách nhiệm xử lý. Công nghệ xử lý phần việc phù hợp; con người chịu trách nhiệm ở những vấn đề cần sự phán đoán, xác minh và trách nhiệm công vụ, đó là giới hạn cần thiết để công nghệ phục vụ con người, chứ không làm thay con người.
Điều đáng quý nhất của mô hình không chỉ là trả lời câu hỏi, một người dân ban đầu có thể chỉ hỏi về một thủ tục hành chính, nhưng trong quá trình tương tác, người dân biết rằng mình có thể phản ánh tình hình an ninh trật tự, cung cấp thông tin, hình ảnh, kiến nghị hoặc đề nghị được cán bộ Công an hỗ trợ.
Từ một câu hỏi hành chính, hình thành thêm một kênh tương tác về an ninh trật tự, từ một người sử dụng dịch vụ, hình thành một người dân có thể tham gia cung cấp thông tin, góp phần xây dựng thế trận an ninh nhân dân ngay từ cơ sở. Đây chính là giá trị sâu hơn của chuyển đổi số trong công tác Công an, Công nghệ không chỉ giúp Công an nói với dân, công nghệ còn giúp Công an nghe dân và khi người dân biết mình có thể nói, có người tiếp nhận, có người xử lý, thì khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn thêm một bước.

Một trong những điều quan trọng nhất mà Chi bộ Công an xã Sông Ray nhận ra trong quá trình triển khai mô hình là: Đổi mới công nghệ phải đi cùng đổi mới tư duy, nếu vẫn giữ cách làm cũ thì có thêm một công cụ mới cũng chưa chắc tạo ra thay đổi. Nhưng nếu lấy sự hài lòng, thuận tiện và niềm tin của người dân làm thước đo thì mỗi công nghệ mới đều có thể trở thành một phương tiện để phục vụ tốt hơn.
Từ đó, Công an xã xây dựng cơ sở dữ liệu, kịch bản tương tác, quy tắc trả lời, các tình huống thường gặp và cơ chế chuyển tiếp đến cán bộ phụ trách. Mô hình có khả năng được điều chỉnh để các đơn vị khác có thể vận dụng, thay đổi thông tin địa bàn, số điện thoại trực ban, cán bộ phụ trách và quy trình nghiệp vụ phù hợp với thực tế từng địa phương.
GẦN DÂN TRÊN KHÔNG GIAN SỐ, NHƯNG KHÔNG RỜI XA NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀNG
Có một điều cần khẳng định rõ: Không một ứng dụng nào có thể thay thế một cán bộ Công an đứng trước cửa nhà dân khi người dân cần giúp đỡ; Không một chatbot nào có thể thay thế một cán bộ xuống địa bàn xác minh một vụ việc; Không một hệ thống dữ liệu nào có thể thay thế niềm tin được xây dựng qua từng lần tiếp xúc.
Chuyển đổi số vì vậy không phải là rời xa cơ sở, ngược lại, mục tiêu cuối cùng là đưa Công an đến gần cơ sở hơn bằng cả không gian thực và không gian số. Vẫn là những buổi tuyên truyền tại khu dân cư, vẫn là những cuộc vận động Nhân dân, vẫn là những chuyến xuống ấp, xuống từng hộ gia đình. Nhưng nay có thêm một Fanpage, một Zalo, một trợ lý AI, một kênh tương tác có thể hoạt động bất kể ngày hay đêm.

Bởi dân vận trong thời đại mới không thể chỉ hỏi:
“Cán bộ đã xuống địa bàn bao nhiêu lần?”
Mà còn phải hỏi:
“Người dân có thể tìm thấy Công an dễ dàng đến mức nào khi họ cần?”
Suy cho cùng, mục tiêu của mọi đổi mới vẫn là con người. Một chủ trương của Đảng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân cảm nhận được những thay đổi cụ thể.
Chuyển đổi số cũng vậy, thành công không chỉ được tính bằng số lượng phần mềm được triển khai, số lượng dữ liệu được số hóa hay số lượng tài khoản được kích hoạt. Thành công còn phải được nhìn từ trải nghiệm của người dân: Người dân có phải đi lại ít hơn không? Có được hướng dẫn dễ hiểu hơn không? Có thể tiếp cận thông tin chính thống nhanh hơn không? Có biết phải liên hệ ai khi gặp vấn đề không? Có cảm thấy mình được lắng nghe không?
Và quan trọng nhất: Người dân có tin rằng phía bên kia của một cuộc gọi, một tin nhắn, một phản ánh là một lực lượng Công an luôn sẵn sàng vì Nhân dân hay không? Đó mới là thước đo sâu xa nhất của chữ “gần”.
Có thể một ngày nào đó, công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi, AI sẽ thông minh hơn, dữ liệu sẽ kết nối sâu hơn, các thủ tục sẽ được số hóa nhiều hơn. Nhưng bản chất của công tác Công an thì không thay đổi, đó là bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân và phục vụ Nhân dân.
Đối với Công an xã Sông Ray, “Đại úy An Tâm” chỉ là một bước đi trong hành trình ấy, chuyển đổi số cũng chỉ là một phương thức, còn đích đến vẫn là gần dân hơn, sát dân hơn, phục vụ Nhân dân tốt hơn.
Nếu hỏi Công an cần gì,
Xin thưa: cần nhất những khi dân cần.
Không xa cách, chẳng ngại gần,
Việc dân là việc phải cần trước tiên.
Gần dân, không chỉ là một khẩu hiệu, gần dân là đến kịp thời khi dân gọi, là lắng nghe trước mỗi nỗi lo của dân, là sẵn sàng đi từ phố đến thôn, đi từng con hẻm, từng tuyến đường, hà đem trách nhiệm đặt trong lòng người.
KHI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐƯỢC ĐO BẰNG NIỀM TIN CỦA NHÂN DÂN
Nhìn từ câu chuyện ở Sông Ray, có thể thấy một điều có ý nghĩa rộng hơn một mô hình cụ thể. Sự lãnh đạo của Đảng ở cơ sở không chỉ thể hiện ở chủ trương, nghị quyết hay những định hướng lớn; sự lãnh đạo ấy còn phải được cụ thể hóa thành những cách làm để cuộc sống của Nhân dân ngày càng thuận lợi, an toàn và tốt đẹp hơn.
Đảng ủy Công an thành phố Đồng Nai và Đảng ủy xã Sông Ray đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; lực lượng Công an xã cụ thể hóa bằng những mô hình, phần việc sát với yêu cầu thực tiễn.
Từ việc xây dựng trợ lý AI “Đại úy An Tâm” đến việc cán bộ đến từng hộ dân để mở rộng kênh tương tác trên không gian mạng; Từ tuyên truyền trực tiếp đến tiếp nhận thông tin trực tuyến, đó là quá trình chuyển một yêu cầu thành hành động, chuyển một chủ trương thành sản phẩm, chuyển công nghệ thành tiện ích và cuối cùng, chuyển những tiện ích ấy thành niềm tin của Nhân dân. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc của phong trào “03 nhất”: Kỷ luật nhất để mỗi cán bộ thực hiện đúng trách nhiệm; Trung thành nhất để luôn giữ vững bản lĩnh, tận tụy với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân và Gần dân nhất để mọi chủ trương, mọi nhiệm vụ cuối cùng đều hướng về cuộc sống bình yên của Nhân dân.
Một mô hình AI có thể được xây dựng trong một thời gian, một chương trình chuyển đổi số có thể hoàn thành theo kế hoạch, một chiến dịch có thể kết thúc, nhưng hành trình gần dân thì không có điểm kết thúc. Ngày hôm nay, một cán bộ đến tận nhà hướng dẫn người dân; ngày mai, một tin nhắn được tiếp nhận lúc đêm khuya; ngày khác, một phản ánh được chuyển đúng cán bộ phụ trách. Rồi từ đó, một cuộc gặp trực tiếp diễn ra, một vụ việc được giải quyết, một người dân hiểu thêm về pháp luật, một gia đình yên tâm hơn, một khu dân cư thêm an toàn. Những điều ấy có thể rất nhỏ, nhưng chính từ những điều nhỏ bé ấy, niềm tin lớn được bồi đắp.
Và có lẽ, khi một người dân có thể nói: “Khi tôi cần, Công an luôn ở đó.”, thì lúc ấy, khoảng cách giữa Công an và Nhân dân đã thực sự được rút ngắn. Không chỉ bằng công nghệ, không chỉ bằng những chuyến đi cơ sở, mà bằng trách nhiệm, sự tận tụy và niềm tin được xây dựng mỗi ngày. Đó là cách Chi bộ Công an xã Sông Ray đang viết tiếp câu chuyện về một lực lượng “Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất” trong thời đại mới và đó cũng là câu trả lời giản dị nhất cho một câu hỏi tưởng như rất khó:
Làm thế nào để Công an xã đến gần dân hơn?
Câu trả lời là: Hãy bắt đầu bằng việc để Nhân dân cảm nhận rằng – ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào, khi Nhân dân cần, Công an luôn sẵn sàng có mặt. Gần dân hơn – sát dân hơn – phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đó không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một cách làm, một trách nhiệm và trên hết, là một mệnh lệnh từ trái tim người chiến sĩ Công an.