Thực tế qua công tác điều tra, thống kê các vụ cháy những năm gần đây cho thấy, phần lớn các vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng đều không được phát hiện kịp thời ngay từ giai đoạn ban đầu. Đáng chú ý, các vụ cháy xảy ra vào ban đêm chiếm tỷ lệ cao, trong điều kiện cơ sở thiếu người trực, việc phát hiện và xử lý đang còn thủ công. Chỉ cần chậm vài phút, hậu quả sẽ không thể khắc phục. Vì vậy, tốc độ phát hiện và truyền tín hiệu báo cháy là yếu tố quyết định khả năng cứu người và hạn chế thiệt hại.
Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức tiếp nhận thông tin cháy theo hướng tự động, liên thông và chủ động giữa cơ sở và lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Việc trang bị, lắp đặt Hệ thống truyền tin báo cháy có vai trò cực kì quan trọng, giúp phát hiện sớm, cảnh báo nhanh chóng và chính xác vị trí cháy đến lực lượng Cảnh sát PCCC và người liên quan, rút ngắn "thời gian vàng" ứng cứu, giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản.

Hệ thống truyền tin báo cháy phục vụ công tác PCCC chính là chiếc Chìa khóa của phản ứng nhanh và chính xác. Hệ thống phục vụ công tác PCCC hoạt động dựa trên việc tiếp nhận tín hiệu từ các đầu báo cháy, sau đó truyền thông tin về trung tâm điều khiển và báo động cục bộ qua loa, đèn, tin nhắn hoặc cảnh báo di động. Đồng thời, một tín hiệu báo cháy sẽ được tự động gửi tới Trung tâm tiếp nhận thông tin 114, đảm bảo xử lý sự cố nhanh nhất có thể.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 25 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ có quy định:
+ Người đứng đầu cơ sở thuộc Phụ lục I kèm theo Nghị định này phải trang bị, duy trì hoạt động và tự chi trả chi phí duy trì hoạt động của thiết bị truyền tin báo cháy, cập nhật dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy;
+ Chủ hộ gia đình có nhà ở tại thành phố trực thuộc trung ương theo quy định tại khoản 5 Điều 20 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có trách nhiệm duy trì hoạt động và tự chi trả chi phí duy trì hoạt động của thiết bị truyền tin báo cháy kết nối đến hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy;"
Như vậy, hệ thống truyền tin báo cháy không chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, mà còn trở thành yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với nhiều loại hình cơ sở, hộ gia đình. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, chậm nhất đến 01/7/2027, tất cả cơ sở thuộc diện quản lý phòng cháy, chữa cháy phải hoàn thành lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy. Vi phạm quy định này bị xử lý theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, với mức phạt hành chính và yêu cầu khắc phục bắt buộc lên đến 60 triệu đồng.
Về phía lực lượng PCCC và CNCH, tín hiệu báo cháy sẽ truyền về trung tâm thông tin chỉ huy PCCC và CNCH. Ngay lập tức, các thông tin về cơ sở, các nguồn lực xung quanh, lực lượng hỗ trợ gần nhất, tuyến đường nhanh nhất được hiển thị trên bản đồ tác chiến.
Nhờ đó, lực lượng PCCC và CNCH chuẩn bị được phương án tốt nhất và sẵn sàng điều động lực lượng, giúp rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường, tăng hiệu quả cứu nạn, cứu hộ, giảm thiệt hại về người và tài sản.
Vì thế, các hộ gia đình, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cần chủ động rà soát, nâng cấp hệ thống thông tin, cảnh báo và truyền tin phục vụ công tác PCCC theo đúng quy định./.