1. Các thủ đoạn tấn công, bôi nhọ ứng cử viên
Tung tin giả, tin sai sự thật để hạ thấp uy tín ứng cử viên, một trong những thủ đoạn phổ biến nhất là phát tán tin giả, tin chưa được kiểm chứng hoặc hoàn toàn bịa đặt liên quan đến đời tư, tài sản, quá trình công tác hay các mối quan hệ cá nhân của ứng cử viên. Những thông tin này thường được đăng tải trên mạng xã hội, blog cá nhân hoặc các trang không rõ nguồn gốc, kèm theo những lời bình luận mang tính suy diễn, kích động. Điểm nguy hiểm của tin giả là tốc độ lan truyền nhanh chóng. Chỉ trong thời gian ngắn, một thông tin sai lệch có thể tiếp cận số lượng lớn người đọc, gây hoang mang và tạo ấn tượng tiêu cực trước khi được kiểm chứng. Khi dư luận bị dẫn dắt bởi những nội dung thiếu căn cứ, hình ảnh và uy tín của ứng cử viên có thể bị tổn hại nghiêm trọng, dù sự thật sau đó được làm sáng tỏ.

Cắt ghép, xuyên tạc phát ngôn và hình ảnh nhằm gây hiểu lầm, bên cạnh việc tung tin bịa đặt, một số đối tượng còn lợi dụng công nghệ chỉnh sửa hình ảnh, âm thanh, video để cắt ghép, thay đổi ngữ cảnh phát biểu của ứng cử viên. Chỉ cần cắt bỏ một phần câu nói hoặc ghép với hình ảnh không liên quan, nội dung có thể bị bóp méo hoàn toàn so với ý nghĩa ban đầu. Hình thức xuyên tạc này đặc biệt nguy hiểm, vì người xem thường tin vào những gì “tai nghe, mắt thấy”. Nếu thiếu kỹ năng phân tích và kiểm chứng, cử tri có thể bị tác động tâm lý, dẫn đến đánh giá sai lệch về phẩm chất, quan điểm hoặc năng lực của ứng cử viên.
Sử dụng tài khoản ẩn danh, tạo “dư luận ảo” để công kích cá nhân, một thủ đoạn khác là lập các tài khoản ẩn danh, trang mạng giả mạo hoặc nhóm kín để đăng tải nội dung công kích, bôi nhọ ứng cử viên. Các tài khoản này thường hoạt động theo nhóm, đăng tải và chia sẻ chéo nội dung nhằm tạo cảm giác như có nhiều người cùng chung một quan điểm tiêu cực. Việc lặp lại thông tin sai lệch nhiều lần có thể khiến một bộ phận người đọc nhầm tưởng đó là sự thật. Đây là cách lợi dụng tâm lý đám đông để tác động đến nhận thức và lựa chọn của cử tri.
2. Hệ lụy của hành vi bôi nhọ đối với môi trường bầu cử
Các hành vi tấn công, bôi nhọ có ảnh hưởng, hệ lụy hết sức nghiêm trọng đối với môi trường bầu cử như: Bôi nhọ làm méo mó thông tin, khiến cử tri tiếp cận những nội dung thiếu kiểm chứng, từ đó có thể hình thành nhận thức sai lệch về người ứng cử; hành vi này dễ tạo ra tâm lý hoài nghi, mất niềm tin, gây chia rẽ trong nội bộ cơ quan, tổ chức và trong nhân dân; bôi nhọ còn làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để kích động, gây rối, làm phức tạp tình hình trước, trong và sau bầu cử.
Khi thông tin tiêu cực lan truyền nhanh trên mạng xã hội, dư luận có thể bị dẫn dắt theo cảm xúc thay vì căn cứ vào thông tin chính thống. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự công bằng, minh bạch của quá trình bầu cử, không chỉ gây tổn hại đến danh dự, uy tín cá nhân của ứng cử viên mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường bầu cử nói chung. Thông tin sai lệch lan rộng, niềm tin của cử tri vào tính công bằng, minh bạch của cuộc bầu cử có thể bị suy giảm. Một cuộc bầu cử lành mạnh cần được xây dựng trên nền tảng thông tin chính xác, tranh luận công khai và đánh giá khách quan. Nếu để tin giả và hành vi vu khống chi phối dư luận, chất lượng lựa chọn đại biểu sẽ bị ảnh hưởng, đi ngược lại mục tiêu xây dựng một nền dân chủ vững mạnh.
3. Trách nhiệm của mỗi cử tri trong việc bảo vệ môi trường bầu cử trong sạch
Mỗi cử tri không chỉ thực hiện quyền bầu cử mà còn có trách nhiệm quan trọng trong việc bảo vệ môi trường bầu cử trong sạch, dân chủ và đúng pháp luật. Trách nhiệm đó trước hết thể hiện ở việc chủ động tìm hiểu thông tin chính thống về cuộc bầu cử, nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình để tham gia bỏ phiếu đầy đủ, đúng quy định. Cần nâng cao ý thức cảnh giác và trách nhiệm khi tiếp nhận thông tin, kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ, ưu tiên tiếp cận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và kênh thông tin chính thức của cơ quan có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, cử tri cần giữ thái độ bình tĩnh, khách quan khi đọc những nội dung mang tính công kích cá nhân. Không nên vội vàng tin tưởng hoặc lan truyền thông tin chưa được xác thực. Khi phát hiện hành vi vu khống, bôi nhọ, cần chủ động báo cáo với cơ quan chức năng hoặc nền tảng mạng xã hội để xử lý kịp thời.
Chúng ta cần khẳng định rằng: Các ứng cử viên tham gia tranh cử đều trải qua quy trình giới thiệu, hiệp thương, thẩm tra theo quy định chặt chẽ của pháp luật. Uy tín của họ được xây dựng qua quá trình công tác, cống hiến và được tập thể tín nhiệm. Việc tung tin giả để hạ thấp uy tín ứng cử viên là hành vi vi phạm pháp luật và đi ngược lại chuẩn mực đạo đức xã hội. Nó không phải là sự “phản biện”, càng không phải là biểu hiện của tự do ngôn luận chân chính. Tự do ngôn luận phải gắn liền với trách nhiệm và sự thật. Khi lời nói bị biến thành công cụ để bôi nhọ, xuyên tạc, thì đó không còn là quyền tự do, mà là sự lạm dụng quyền tự do nhằm phục vụ động cơ cá nhân hoặc mục đích không trong sáng.

Bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 là dịp để toàn dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, góp phần quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Mỗi lá phiếu là sự gửi gắm niềm tin và trách nhiệm đối với tương lai chung. Bầu cử là bản hòa ca của niềm tin và kỳ vọng. Để bản hòa ca ấy ngân vang trọn vẹn, không lạc điệu bởi những âm thanh chói tai của xuyên tạc, mỗi chúng ta cần chung tay giữ gìn sự trong sáng của môi trường thông tin. Cảnh giác, tỉnh táo và trách nhiệm – đó chính là ba nốt nhạc chủ đạo để ngày hội bầu cử thực sự trở thành ngày hội của dân chủ, của đoàn kết và của tương lai rạng rỡ.