Kiểm tra, giám sát của Đảng là một trong những chức năng lãnh đạo cơ bản, là cơ chế tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện và là công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực trong Đảng. Đối với lực lượng Công an nhân dân - lực lượng vũ trang trọng yếu, nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia - công tác này càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc ban hành các quy định mới của Trung ương năm 2026 đã tiếp tục khẳng định, nâng tầm và siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng trong tình hình mới..
Kiểm tra, giám sát của Đảng là một trong những chức năng lãnh đạo cơ bản, quan trọng nhất, là cơ chế để tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện; là công cụ để kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng; là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của toàn Đảng, mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp mà trực tiếp, trước hết là người đứng đầu cấp ủy. Đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát luôn phải gắn chặt với công tác chính trị, tư tưởng, công tác tổ chức, cán bộ góp phần kiến tạo, thúc đẩy phát triển, phát hiện và bảo vệ những nhân tố mới tích cực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vi lợi ích chung. Việc Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy định số 21-QĐ/TW, ngày 11/4/2026 đã tiếp tục khẳng định, nâng tầm và siết chặt kỷ cương, kỷ luật về kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng trong tình hình mới. Thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương thì yêu cầu đặt ra đối với công tác xây dựng Đảng; công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng trong Công an Đồng Nai đòi hỏi ngày càng cao, toàn diện và cấp thiết hơn.

Trong điều kiện chuyển đổi số quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới căn bản, toàn diện cả về tư duy và phương thức thực hiện. Nếu trước đây, công tác kiểm tra, giám sát chủ yếu được tiến hành trong “không gian tổ chức truyền thống”, dựa trên hồ sơ, báo cáo và kiểm tra trực tiếp, thì hiện nay, “không gian kiểm tra” đã mở rộng sang “không gian số”, với sự tham gia của nhiều nguồn dữ liệu đa chiều. Thực tiễn cho thấy, nhiều dấu hiệu vi phạm không chỉ bộc lộ qua hoạt động nội bộ mà còn được phản ánh thông qua: Dữ liệu nghiệp vụ số; Hệ thống giám sát kỹ thuật; Môi trường mạng và truyền thông xã hội; Phản ánh của người dân trên nền tảng số. Từ đó có thể khẳng định: Không gian kiểm tra, giám sát của Đảng đã và đang chuyển từ “không gian kín” sang “không gian mở”, từ “hồ sơ giấy” sang “dữ liệu số”, từ “hậu kiểm” sang “cảnh báo sớm”. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy phương thức kiểm tra ở một số nơi vẫn chậm thích ứng; việc khai thác dữ liệu số, xử lý thông tin trên môi trường mạng còn hạn chế. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải: Kết hợp kiểm tra truyền thống với kiểm tra số; Lấy dữ liệu làm nền tảng; Nâng cao năng lực phát hiện sớm, phòng ngừa từ xa. Đây không chỉ là thay đổi về công cụ mà là sự chuyển đổi về tư duy kiểm soát quyền lực của Đảng trong điều kiện mới.
Từ nhận thức trên, có thể hiểu “Không gian kiểm tra số” là tổng thể các nguồn dữ liệu, công cụ công nghệ và môi trường số cho phép thực hiện hoạt động kiểm tra, giám sát ngoài phạm vi tổ chức truyền thống. Chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, giám sát không chỉ là số hóa quy trình, mà là chuyển đổi phương thức kiểm soát quyền lực của Đảng từ dựa trên hồ sơ sang dựa trên dữ liệu, từ hậu kiểm sang cảnh báo sớm, từ không gian vật lý sang không gian số. Khái niệm này cho thấy sự mở rộng của hoạt động kiểm tra từ không gian vật lý sang không gian số, nơi dữ liệu trở thành yếu tố trung tâm.
Từ đầu nhiệm kỳ 2025 - 2030 đến nay, công tác kiểm tra, giám sát trong Công an Đồng Nai đã được cấp ủy, lãnh đạo quan tâm chỉ đạo; chủ động phát hiện, xử lý nhiều vụ việc vi phạm; góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, nâng cao uy tín, hình ảnh của Công an Đồng Nai nói riêng, Công an nhân dân nói chung. Trong bản lề của đầu nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng uỷ, Ban Thường vụ Đảng uỷ Công an tỉnh đã chủ động tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Đồng Nai ban hành Quy chế phối hợp giữa Đảng uỷ Công an tỉnh với Đảng uỷ các xã, phường trực thuộc Đảng bộ tỉnh trong công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng đối với Công an các xã, phường ; kiểm tra chấp hành đối với 04 cấp uỷ, Uỷ ban Kiểm tra Đảng uỷ Công an tỉnh giám sát chuyên đề đối với 04 cấp uỷ, 10 cấp uỷ viên, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát đối với 04 cấp uỷ và 04 uỷ ban kiểm tra cơ sở; kiểm tra tài chính đảng đối với 03 cấp uỷ và văn phòng cấp uỷ cùng cấp; kiểm tra dấu hiệu vi phạm đối với 04 cấp uỷ và 01 đảng viên, nắm tình hình phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ, Ban Thường vụ Đảng uỷ đối với 20 lượt tổ chức đảng; tiếp nhận, phân loại, đề xuất xử lý đối với 06 đơn tố cáo; xem xét, xử lý kỷ luật đối với 8 trường hợp đảng viên vi phạm; trao đổi, phối hợp đảng uỷ, uỷ ban kiểm tra xã, phường xem xét trách nhiệm đối với 40 trường hợp có khuyết điểm, vi phạm… Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm khắc phục triệt trong nhiệm kỳ như: chưa phát hiện kịp thời vi phạm từ sớm, từ xa; công tác giám sát thiếu chiều sâu, chưa có nhiều cuộc kiểm tra, giám sát về công tác chuyên môn, nhiệm vụ chính trị của từng cấp ủy, tổ chức đảng; một số cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra cấp cơ sở còn nể nang, né tránh, ngại va chạm; việc xem xét, xử lý trách nhiệm đối với tổ chức đảng, đảng viên có lúc chưa thật sự nghiêm minh, đồng bộ; công tác phối hợp giữa các đơn vị Thanh tra, Tổ chức cán bộ, Ủy ban Kiểm tra, Cơ quan điều tra chưa chặt chẽ. Đáng chú ý, không ít vụ việc được phát hiện không chỉ qua công tác kiểm tra, giám sát nội bộ mà còn thông qua phản ánh của báo chí, dư luận xã hội và các nền tảng mạng xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu rất cấp thiết phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát trong lực lượng Công an nhân dân, bảo đảm thực sự chủ động, kịp thời, hiệu lực, hiệu quả.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những hạn chế nêu trên nhưng nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, đó là: cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên nhận thức chưa đầy đủ về vai trò, vị trí tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát; áp lực công việc chuyên môn cao, cán bộ kiểm tra còn kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau; một bộ phận cán bộ kiểm tra chưa được tập huấn về nghiệp vụ kiểm tra, giám sát; còn hạn chế về bản lĩnh, phương pháp thực hiện nghiệp vụ kiểm tra.
Để khắc phục nguyên nhân nêu trên, cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp và đảng viên phải tự nhận thức, tự xác định, tự cập nhật các nội dung, kiến thức về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng được Ban Chấp hành Trung ương quy định tại Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026. Trong đó xác định: kiểm tra, giám sát là chức năng lãnh đạo của Đảng, tổ chức đảng, đảng viên phải thường xuyên tự kiểm tra, giám sát; cấp trên kiểm tra cấp dưới là nguyên tắc bắt buộc. Chủ động phát hiện, phòng ngừa vi phạm từ khi còn “manh nha”; không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm như: công tác cán bộ; quản lý tài chính, tài sản; tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm; hoạt động điều tra, xử lý vụ án, vụ việc; xử lý vi phạm hành chính, công tác quản lý tạm giữ, tạm giam, công tác quản lý cai nghiện ma túy; quan hệ với doanh nghiệp, nhân dân. Tăng cường kiểm soát quyền lực gắn trách nhiệm người đứng đầu; xử lý nghiêm hành vi buông lỏng lãnh đạo, quản lý. Nâng cao vai trò của ủy ban kiểm tra các cấp, nhất là cấp cơ sở trong phát hiện và xử lý vi phạm.

Thực tiễn đã và đang khẳng định rằng, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng không chỉ là một chức năng lãnh đạo của Đảng mà còn là “thanh bảo kiếm” sắc bén để giữ vững kỷ luật, kỷ cương, bảo vệ uy tín, danh dự và sức chiến đấu của toàn Đảng, trong đó có lực lượng Công an nhân dân. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp; yêu cầu nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội ngày càng cao; cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và không gian mạng, thì công tác kiểm tra, giám sát càng phải đi trước một bước, chủ động hơn, sắc bén hơn, hiệu quả hơn.
Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, góp phần hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị đề ra của nhiệm kỳ 2025 - 2030; các cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp trong Công an Đồng Nai phải thực hiện đồng bộ các giải pháp trọng tâm sau:
Thứ nhất, Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên, ủy ban kiểm tra các cấp trong tổ chức quán triệt sâu sắc quy định mới về công tác kiểm tra, giám sát được quy định tại Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 và Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng; phải xác định kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ thường xuyên.
Thứ hai, Đổi mới mạnh mẽ công tác giám sát, chuyển từ bị động sang chủ động; tăng giám sát chuyên đề đối với cán bộ chủ chốt, lĩnh vực nhạy cảm. Nâng cao chất lượng kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm theo hướng xác minh chặt chẽ, khách quan; lấy chứng cứ làm trọng tâm; không để oan sai, không bỏ lọt vi phạm.
Thứ ba, Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm, công khai, minh bạch, đồng bộ giữa kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước và của Ngành. Xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát nội bộ chặt chẽ; xây dựng bộ quy trình công tác chuyên môn; tăng cường giám sát của nhân dân và các cơ quan chức năng.
Thứ tư, Đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát trên nền tảng chuyển đổi số, chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra truyền thống sang phương thức kiểm tra, giám sát dựa trên dữ liệu số và ứng dụng công nghệ. Tập trung: xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra, giám sát; ứng dụng các hệ thống giám sát nghiệp vụ, camera, nhật ký điện tử trong phát hiện vi phạm; chủ động thu thập, phân tích thông tin từ môi trường mạng, truyền thông xã hội; từng bước hình thành cơ chế “cảnh báo sớm” đối với các nguy cơ vi phạm. Qua đó, nâng cao năng lực phát hiện vi phạm từ sớm, từ xa; chuyển từ bị động xử lý sang chủ động phòng ngừa, góp phần kiểm soát quyền lực hiệu quả trong lực lượng Công an nhân dân..
Thứ năm, Xây dựng, kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra các cấp. Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, liêm chính, công tâm, khách quan theo phương châm “Sắc - Tâm - Tầm”. Sắc: Nắm chắc quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Ngành nhưng vận dụng linh hoạt, uyển chuyển trong thực tiễn công tác. Kiểm tra là để xây dựng, không phải để triệt hạ. Tâm: Giữ tâm của cán bộ kiểm tra công an “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”. Tầm: Đặt mỗi quyết định kiểm tra, điều hành của cán bộ kiểm tra vào bối cảnh chung của Công an Đồng nai và của Ngành, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, sự ổn định và phát triển chung.
Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng trong Công an nhân dân không chỉ là công cụ quản lý nội bộ mà còn là “lá chắn” bảo vệ uy tín, danh dự và sức mạnh của lực lượng. Đối với Công an Đồng Nai, trong giai đoạn phát triển mới, cần xác định: Kiểm tra là then chốt - Giám sát là thường xuyên - Kỷ luật là nghiêm minh - Phòng ngừa là căn bản. Qua đó góp phần xây dựng lực lượng Công an Đồng Nai thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong điều kiện Đồng Nai là thành phố trực thuộc Trung ương.
Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, xây dựng Chính phủ số, xã hội số, thì công tác kiểm tra, giám sát của Đảng nói chung và trong lực lượng Công an nhân dân nói riêng không thể đứng ngoài xu thế đó. Thực tiễn cho thấy, nhiều dấu hiệu vi phạm, biểu hiện lệch chuẩn trong thực thi công vụ đã và đang được “phản ánh số hóa” thông qua: Dữ liệu nghiệp vụ; Hệ thống camera giám sát; Phản ánh của người dân trên môi trường mạng; Các nền tảng truyền thông số. Nếu không kịp thời nắm bắt, phân tích và xử lý các nguồn dữ liệu này, công tác kiểm tra, giám sát sẽ chậm hơn thực tiễn, thậm chí đi sau vi phạm. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra truyền thống sang phương thức kiểm tra, giám sát hiện đại, dựa trên dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, qua đó nâng cao năng lực phát hiện sớm, phòng ngừa vi phạm ngay từ trong nội bộ. Đặc biệt, đối với các địa bàn có tốc độ phát triển nhanh, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp như Đồng Nai - địa phương đang hướng tới mục tiêu trở thành đô thị trực thuộc Trung ương - thì yêu cầu kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát trong Công an Đồng Nai càng phải được đặt ở mức cao hơn, chặt chẽ hơn, chủ động hơn. Không gian kiểm tra, giám sát của Đảng đã và đang chuyển từ “không gian kín” sang “không gian mở”, từ “hồ sơ giấy” sang “dữ liệu số”, từ “hậu kiểm” sang “cảnh báo sớm”.
Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng là công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương và bảo vệ uy tín của lực lượng Công an nhân dân. Đối với Công an Đồng Nai, trong giai đoạn phát triển mới, cần xác định: Kiểm tra là then chốt - Giám sát là thường xuyên - Kỷ luật là nghiêm minh - Phòng ngừa là căn bản. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là bước chuyển có tính chất định hình lại không gian và phương thức kiểm soát quyền lực của Đảng. Đây là xu hướng quan trọng, cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện cả về lý luận và thực tiễn, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo:
1- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026), Quy định số 21-QĐ/TW, ngày 11/4/2026 về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
2- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026), Quy định số 20-QĐ/TW, ngày 08/4/2026 thi hành Điều lệ Đảng.
3- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026), Nghị quyết số 05-NQ/TW, ngày 07/4/2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng.
4- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026), Quy định số 19-QĐ/TW, ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng
5- Bộ Chính trị (2021), Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021 về những điều đảng viên không được làm.
6- Ban Bí thư (2021), Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/10/2021 về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”.
7- Ủy ban Kiểm tra Trung ương (2025), Báo cáo số 330-BC/UBKTTW, ngày 01/10/2025 về một số vi phạm điển hình thường gặp qua công tác kiểm tra, giám sát.