Trong những năm gần đây, nhiều vụ cháy thương tâm trên cả nước đã để lại bài học đắt giá về tầm quan trọng của lối thoát nạn thứ hai. Điển hình như vụ cháy chung cư mini tại phố Khương Hạ (quận Thanh Xuân, Hà Nội) vào tháng 9/2023 làm 56 người tử vong; vụ cháy nhà trọ tại quận Cầu Giấy (Hà Nội) đầu năm 2024 gây nhiều thương vong. Tại Đồng Nai, vụ cháy nhà ở kết hợp sửa chữa điện lạnh tại khu vực Giáo xứ Hà Nội năm 2016 khiến 4 người trong cùng gia đình tử vong; vụ cháy quán Ruby tại Long Khánh năm 2019 làm 7 người chết; hay vụ cháy tại cửa hàng Điện máy Biên đầu năm 2026 khiến hai mẹ con tử vong. Điểm chung của nhiều vụ việc là người bên trong bị mắc kẹt, không còn lối thoát an toàn khi đám cháy bùng phát.


Qua rà soát thực tế, lực lượng chức năng ghi nhận tại nhiều nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà trọ, nhà ống trong khu dân cư vẫn còn tình trạng lắp đặt khung sắt cố định, bịt kín ban công, tận dụng lối đi để chứa hàng hóa hoặc sử dụng cửa cuốn nhưng không có phương án mở khẩn cấp khi mất điện. Những biện pháp chống trộm tưởng chừng an toàn này lại có thể trở thành “chiếc bẫy” nguy hiểm khi xảy ra cháy.
Các chuyên gia phòng cháy, chữa cháy cho biết, trong một vụ cháy nhà dân, khói độc thường là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Chỉ sau vài phút, khói có thể bao trùm cầu thang, lối đi và các cửa thoát nạn chính. Nếu ngôi nhà không có lối thoát hiểm thứ hai, người bên trong rất dễ bị mắc kẹt, mất phương hướng và không còn cơ hội thoát thân.
Để bảo vệ tính mạng bản thân và gia đình, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo mỗi hộ gia đình cần chủ động tạo ít nhất một lối thoát nạn dự phòng ngoài cửa ra vào chính. Đối với nhà có lắp đặt “chuồng cọp”, cần thiết kế cửa mở khẩn cấp. Các hộ sử dụng cửa cuốn nên trang bị bộ lưu điện hoặc cơ cấu mở bằng tay để sử dụng khi mất điện.
Bên cạnh đó, người dân không nên để xe máy, vật dụng dễ cháy chắn kín lối đi; thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, các thiết bị tiêu thụ điện công suất lớn; tắt các nguồn nhiệt không cần thiết trước khi ngủ hoặc khi ra khỏi nhà. Mỗi gia đình cũng nên trang bị bình chữa cháy xách tay, dụng cụ phá dỡ và chủ động xây dựng phương án thoát nạn cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi.
Khi xảy ra cháy, cần nhanh chóng báo động cho mọi người biết, giữ bình tĩnh, cúi thấp người khi di chuyển để hạn chế hít phải khói độc và tìm cách thoát ra nơi an toàn. Đồng thời gọi ngay số điện thoại 114 để được lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH hỗ trợ kịp thời.
Phòng cháy không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà bắt đầu từ ý thức của mỗi người dân. Hãy kiểm tra lại ngôi nhà của mình ngay hôm nay, bởi một lối thoát hiểm được chuẩn bị từ trước có thể trở thành cơ hội sống còn cho cả gia đình khi sự cố bất ngờ xảy ra.