Từ nhu cầu mưu sinh đến hành vi vi phạm pháp luật
Tại địa bàn tỉnh Đồng Nai vói chung và phường Bình Phước nói riêng, người dân có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài khá nhiều. Tuy nhiên, đáng lo ngại đã có không ít trường hợp tìm việc qua mạng xã hội, người giới thiệu trái phép, hoặc tự tổ chức đi theo đường mòn biên giới sang Campuchia/Thái Lan mà không làm thủ tục hợp pháp - dẫn đến bị bắt giữ, trục xuất, hoặc lâm vào cảnh bị lừa đảo, bóc lột.

Nhiều trường hợp người dân bị các đối tượng xấu dụ dỗ qua mạng xã hội, hứa hẹn “việc nhẹ - lương cao” để dụ dỗ sang Campuchia làm việc, rồi đội lốt trung tâm lừa đảo trực tuyến, casino, hoặc làm việc bất hợp pháp. Sau khi xuất cảnh trót lọt bằng nhiều con đường đi lao động ở nước ngoài, hầu hết những người này bị giữ giấy tờ, không được trả lương và bị trục xuất về nước.
Thực tế cho thấy, phần lớn các trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép đều xuất phát từ nhu cầu tìm kiếm việc làm, cải thiện thu nhập. Lợi dụng tâm lý này, các đối tượng xấu đã dựng lên nhiều kịch bản dụ dỗ như “đi nhanh - không cần visa”, “không hợp đồng nhưng lương cao”, “chỉ đi ngắn ngày rồi về”, hoặc “có người quen bảo lãnh”. Không ít người vì nhẹ dạ, thiếu hiểu biết pháp luật hoặc cả tin người quen đã tự đẩy mình vào con đường vi phạm pháp luật.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp ban đầu chỉ nghĩ đơn giản là “đi chui cho đỡ tốn kém”, nhưng sau đó lại bị lôi kéo, ràng buộc, thậm chí trở thành nạn nhân của các đường dây lừa đảo, cưỡng bức lao động, mua bán người ở nước ngoài.
Điển hình như ngày 30/7/2025, 85 công dân Việt Nam được Campuchia bàn giao cho Bộ đội Biên phòng và Công an tỉnh Đồng Nai tại cửa khẩu Hoa Lư; trong số này có 16 người quê Đồng Nai - đều là những người xuất cảnh trái phép sang Campuchia theo lời mời việc làm hấp dẫn. Tiếp sau đó, ngày 4/11/2025, Bộ đội Biên phòng Đồng Nai phối hợp tiếp nhận 65 công dân Việt Nam được Campuchia trao trả, trong đó đa số là những người cư trú bất hợp pháp, chạy thoát khỏi các cơ sở lừa đảo trực tuyến. Đó là bằng chứng sống động từ hệ lụy của việc xuất cảnh trái phép.


Thủ đoạn tinh vi, hoạt động có tổ chức
Các đường dây tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép hiện nay không còn manh mún mà hoạt động có tổ chức, phân công vai trò chặt chẽ. Từ người môi giới, người dẫn đường, người bố trí nơi lưu trú, phương tiện di chuyển cho đến các đối tượng chuyên làm giấy tờ giả, tất cả tạo thành chuỗi khép kín.
Một số thủ đoạn phổ biến gồm: Thuê người địa phương thông thạo địa hình dẫn qua lối mòn, đường tiểu ngạch; lợi dụng việc du lịch, thăm thân để ở lại lao động trái phép; cho mượn hoặc mạo danh hộ chiếu; che giấu, chứa chấp người nhập cảnh trái phép tại nhà trọ, nhà dân để trốn tránh kiểm tra của lực lượng chức năng. Đáng lo ngại, nhiều người dân vì nể nang, vì lợi ích trước mắt đã vô tình tiếp tay cho tội phạm mà không lường hết hậu quả pháp lý.
Hệ lụy đa chiều, hậu quả lâu dài
Trung tá Vũ Xuân Biết, Phó Trưởng Công an phường Bình Phước chia sẻ: “Xuất, nhập cảnh trái phép không chỉ gây thiệt hại cho cá nhân người vi phạm mà còn để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Người vi phạm có nguy cơ bị bắt giữ, xử phạt, trục xuất, cấm nhập cảnh dài hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội lao động, học tập hợp pháp trong tương lai. Không ít gia đình rơi vào cảnh nợ nần, tan vỡ vì phải vay mượn tiền để “đi chui”, rồi mất trắng khi bị lừa đảo”.
“Ở góc độ quản lý nhà nước, xuất, nhập cảnh trái phép làm phức tạp tình hình an ninh, trật tự; tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các loại tội phạm xuyên quốc gia; ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch bệnh; đồng thời tác động tiêu cực đến uy tín, hình ảnh của Việt Nam trong quan hệ đối ngoại” - Trung tá Vũ Xuân Biết khẳng định thêm.
Pháp luật Việt Nam quy định rất rõ và nghiêm khắc đối với các hành vi liên quan đến xuất, nhập cảnh trái phép. Không chỉ người trực tiếp thực hiện hành vi vượt biên trái phép, mà mọi hành vi tổ chức, môi giới, dẫn đường, che giấu, chứa chấp, giúp sức đều có thể bị xử lý hình sự với mức hình phạt nghiêm minh theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm cho thấy, đã có nhiều trường hợp người dân chỉ vì “giúp chở một đoạn đường”, “cho ở nhờ vài hôm”, “dẫn lối qua biên giới” mà phải chịu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm. Đây là bài học cảnh tỉnh đắt giá, cho thấy pháp luật không khoan nhượng với bất kỳ hành vi tiếp tay nào cho tội phạm.
Nâng cao cảnh giác - giải pháp phòng ngừa từ gốc
Để phòng, chống hiệu quả tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép, việc nâng cao nhận thức pháp luật trong Nhân dân giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Mỗi người dân cần hiểu rõ rằng, chỉ có con đường xuất nhập cảnh hợp pháp mới bảo đảm an toàn, quyền lợi và được Nhà nước bảo hộ.
Bên cạnh đó, người dân cần chủ động cảnh giác trước các lời mời chào bất thường; không cho mượn, không sử dụng giấy tờ của người khác; thực hiện nghiêm việc khai báo lưu trú; kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng Công an khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến xuất, nhập cảnh trái phép.
Phòng, chống xuất, nhập cảnh trái phép không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Khi mỗi người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, chủ động tố giác tội phạm, thì các đường dây tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép sẽ từng bước bị triệt xóa. Khi phát hiện bị lôi kéo, dụ dỗ xuất, nhập cảnh trái phép, người dân cần liên hệ với cơ quan Công an để được hỗ trợ kịp thời.
Giữ vững an ninh, trật tự từ cơ sở chính là nền tảng quan trọng để bảo đảm cuộc sống bình yên cho Nhân dân, góp phần xây dựng hình ảnh một Việt Nam an toàn, ổn định và thượng tôn pháp luật trong tiến trình hội nhập quốc tế.