Kịch bản thường bắt đầu bằng những bài đăng trên Facebook, TikTok, Zalo hoặc các hội nhóm dành cho học sinh, sinh viên với nội dung hấp dẫn như “Voucher iPhone giá sốc”, “săn iPhone giá từ 330K”, “chương trình tri ân khách hàng”, “thanh lý voucher số lượng giới hạn”… Các đối tượng sử dụng hình ảnh những mẫu iPhone đời mới, giao diện bán hàng chuyên nghiệp, hình ảnh người nhận hàng hoặc các bình luận được dàn dựng để tạo cảm giác đây là một chương trình khuyến mại có thật.
Khi người dùng quan tâm và liên hệ, đối tượng nhanh chóng “chốt đơn”, thông báo khách hàng chỉ cần chuyển trước từ 330.000 đến 990.000 đồng tùy đời máy để nhận Voucher. Số tiền ban đầu được cố tình đặt ở mức không quá lớn, khiến nạn nhân, đặc biệt là học sinh, dễ nghĩ rằng đây là khoản tiền có thể chấp nhận được để đổi lấy cơ hội sở hữu một chiếc iPhone với giá rất thấp.
Sau khi nạn nhân chuyển tiền, một đối tượng khác xuất hiện, tự xưng là nhân viên giao hàng. Người này có thể gửi hình ảnh, video quay cảnh đóng gói, dán mã vận đơn hoặc “đang vận chuyển hàng” nhằm tạo lòng tin rằng đơn hàng thực sự tồn tại. Khi nạn nhân nghĩ rằng mình sắp nhận được điện thoại, đối tượng tiếp tục thông báo đơn hàng có giá trị cao nên phải đóng “phí bảo hiểm hàng hóa” trước khi xuất kho hoặc vận chuyển.
Nếu nạn nhân tiếp tục chuyển tiền, kịch bản chưa kết thúc.
Sau đó, đối tượng có thể tiếp tục giả danh “hải quan” hoặc nhân viên cơ quan chức năng, thông báo lô hàng có giá trị lớn nhưng chưa hoàn tất thủ tục, có dấu hiệu trốn thuế hoặc vi phạm quy định về hàng hóa nhập khẩu. Nạn nhân được yêu cầu nộp thêm tiền để “đóng thuế”, “làm thủ tục thông quan” hoặc “giải quyết hồ sơ”. Những lời giải thích được đưa ra ngày càng nghiêm trọng nhằm khiến nạn nhân hoang mang và lo sợ.
Đáng chú ý, khi nạn nhân bắt đầu nghi ngờ hoặc không muốn tiếp tục chuyển tiền, một đối tượng khác có thể xuất hiện, tự xưng là cán bộ Công an, thông báo người nhận hàng đang liên quan đến một vụ việc vi phạm pháp luật, thậm chí có thể bị xử lý hình sự nếu không phối hợp. Đối tượng yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, không nói với người thân và tiếp tục chuyển tiền để “xác minh”, “giải quyết vụ việc” hoặc “chứng minh không liên quan”.
Như vậy, từ một lời quảng cáo “Voucher iPhone giá rẻ”, nạn nhân bị dẫn qua hàng loạt vai diễn: người bán hàng → nhân viên giao hàng → Hải quan → Công an. Mỗi vai diễn lại đưa ra một lý do mới để yêu cầu chuyển tiền. Mục tiêu của các đối tượng là tạo cảm giác rằng sự việc đang ngày càng nghiêm trọng, khiến nạn nhân vì sợ mất số tiền đã chuyển hoặc sợ liên quan đến pháp luật mà tiếp tục làm theo yêu cầu.
Điểm nguy hiểm của thủ đoạn này nằm ở hiệu ứng “đã chuyển tiền thì phải tiếp tục”. Sau mỗi lần nạp tiền, nạn nhân càng tiếc khoản tiền đã bỏ ra và càng tin rằng chỉ cần thực hiện thêm một bước nữa là có thể nhận được hàng hoặc lấy lại toàn bộ số tiền. Các đối tượng lợi dụng chính tâm lý đó để tiếp tục đưa ra những yêu cầu mới.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên, cần hết sức cảnh giác với các chương trình bán Voucher hoặc iPhone có giá thấp bất thường. Một chiếc iPhone có giá trị cao nhưng Voucher chỉ vài trăm nghìn đồng là dấu hiệu cần kiểm tra kỹ về nguồn gốc chương trình, đơn vị tổ chức và phương thức giao dịch. Không nên chuyển tiền cho tài khoản cá nhân chỉ dựa trên một bài quảng cáo hoặc lời giới thiệu trên mạng xã hội.
Đặc biệt, người dân cần ghi nhớ: nhân viên giao hàng không phải là cơ quan có thẩm quyền yêu cầu người nhận hàng nộp tiền để “giải quyết vi phạm pháp luật”; Hải quan và Công an cũng không giải quyết các vụ việc theo cách yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để “chứng minh”, “xác minh” hoặc “đóng phạt” qua điện thoại, mạng xã hội. Khi nhận được thông báo bất thường liên quan đến pháp luật, cần bình tĩnh kết thúc cuộc gọi và chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng để xác minh.
Học sinh khi gặp các chương trình “săn Voucher iPhone giá rẻ” cần trao đổi với cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn trước khi chuyển tiền. Tuyệt đối không vì sợ bị mất Voucher, mất tiền cọc hoặc lo sợ bị xử lý mà tiếp tục chuyển tiền theo yêu cầu của những người chỉ liên hệ qua mạng xã hội, điện thoại.
Nếu đã chuyển tiền và nhận thấy dấu hiệu lừa đảo, cần dừng ngay việc chuyển thêm tiền, lưu giữ toàn bộ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, hình ảnh, video, mã vận đơn, thông tin tài khoản nhận tiền và lịch sử giao dịch; đồng thời nhanh chóng thông báo cho gia đình, liên hệ ngân hàng để được hỗ trợ theo quy định và trình báo cơ quan Công an.
Văn Nhuệ, Hoàng Sử (Công an phường Trấn Biên)