Để đảm bảo an toàn thực phẩm, trước hết cần nhận diện được các nguyên nhân dẫn đến mất an toàn thực phẩm. Qua nghiên cứu các tài liệu được tiếp cận và từ thực tiển của cuộc sống chúng tôi nhận thấy cố mấy nguyên nhân cơ bản sau:
Nguyên nhân đến từ sản xuất, kinh doanh thực phẩm: Họ cố tình tạo ra các sản phẩm không an toàn hoặc thiếu trách nhiệm bỏ qua những quan tâm mà đáng ra phải thực hiện đối với sản phẩm do mình sản xuất, kinh doanh…đa số xuất phát từ động cơ vụ lợi, vì lợi nhuận bất chấp sự mất an toàn của thực phẩm với người tiêu dùng.
Nguyên nhân đền từ sự tắc trách của các cơ quan quản lý, họ có thể cố tình hoặc thiếu trách nhiệm trong công tác kiểm tra, kiểm định…từ đó buông lỏng tạo kẻ hở dẫn đến để đưa ra thị trường những sản phẩm mất an toàn, kém chất lượng. Hầu hết các vụ việc chỉ được phát hiện, xử lý khi hậu quả đã xảy ra.
Nguyên nhân xuất phát từ chính người tiêu dùng: Ngoài tiêu dùng nhiều trường hợp quá dễ dãi khi tiếp nhận và tiêu dùng thực phẩm, bỏ qua nguồn gốc thực phẩm có xuất xứ rõ ràng hay không? Chỉ quan tâm sự đẹp mắt “ngon miệng” …mà bỏ qua chất lượng và sự an toàn của thực phẩm.
Từ những nguyên nhân cơ bản trên, chúng tôi xin được khuyến cáo như sau:
Đối với nhà sản xuất cần nêu cao đạo đức kinh doanh, xem đảm bảo an toàn thực phẩm cho khách hàng của mình là ưu tiên hàng đầu. Trước mắt cần chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật các nguyên tắc đảm bảo an toàn thực phẩm, thực hiện nghiêm các khâu kiểm định, kiểm duyệt không để đưa ra thị trường các sản phẩm kém hoặc không đảm bảo an toàn thực phẩm.
Đối với cơ quan quản lý: Cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm. Trong đó kiểm nghiệm là một trong những hoạt động quan trọng, cung cấp các căn cứ khoa học, khách quan về các mối nguy cơ gây mất an toàn thực phẩm do đó cần đặc biệt coi trọng công tác này trong thời gian tới.



Đối với người tiêu dùng: Cần đưa tiêu chí an toàn lên hàng đầu khi khi lựa chọn thực phẩm, phải tự bảo vệ mình trước, trước mắt thực hiện theo 10 nguyên tắc vàng +do WHO công bố dưới đây:
1. Chọn thực phẩm an toàn. Chọn thực phẩm tươi. Rau, quả ăn sống phải được ngâm và rửa kỹ bằng nước sạch.
Quả nên gọt vỏ trước khi ăn. Thực phẩm đông lạnh để tan đá, rồi làm đông đá lại là kém an toàn.
2. Nấu chín kỹ thức ăn. Nấu chín kỹ hoàn toàn thức ăn là bảo đảm nhiệt độ trung tâm thực phẩm phải đạt tới trên 70°C.
3. Ăn ngay sau khi nấu. Hãy ăn ngay sau khi vừa nấu xong vì thức ăn càng để lâu thì càng nguy hiểm.
4. Bảo quản cẩn thận các thức ăn đã nấu chín. Muốn giữ thức ăn quá 5 tiếng đồng hồ, cần phải giữ liên tục nóng trên 60°C hoặc lạnh dưới 10°C. Thức ăn cho trẻ nhỏ không nên dùng lại.
5. Nấu lại thức ăn thật kỹ. Các thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng và nhất thiết phải được đun kỹ lại.
6. Tránh ô nhiễm chéo giữa thức ăn chín và sống với bề mặt bẩn. Thức ăn đã được nấu chín có thể bị nhiễm mầm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với thức ăn sống hoặc gián tiếp với các bề mặt bẩn (như dùng chung dao, thớt để chế biến thực phẩm sống và chín).
7. Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và sau mỗi lần gián đoạn để làm việc khác. Nếu bạn bị nhiễm trùng ở bàn tay, hãy băng kỹ và kín vết thương nhiễm trùng đó trước khi chế biến thức ăn.
8. Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn. Do thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn, bất kỳ bề mặt nào dùng để chế biến thức ăn cũng phải được giữ sạch. Khăn lau bát đĩa cần phải được luộc nước sôi và thay thường xuyên trước khi sử dụng lại.
9. Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng và các động vật khác. Che đậy giữ thực phẩm trong hộp kín, chạn, tủ kính, lồng bàn... Đó là cách bảo vệ tốt nhất. Khăn đã dùng che đậy thức ăn chín phải được giặt sạch lại.
10. Sử dụng nguồn nước sạch an toàn. Nước sạch là nước không màu, mùi, vị lạ và không chứa mầm bệnh.