Từ khóa: Kiểm tra, giám sát của Đảng; phong trào thi đua "Ba nhất"; tư duy sandbox; cán bộ kiểm tra; phòng ngừa vi phạm; Công an nhân dân.
Ngày 13/11/2025, Bộ Công an ban hành Kế hoạch số 677/KH-BCA-X03 13/11/2025 và Công an Đồng Nai bàn hành Kế hoạch số 250/KH-CAT-PX03 ngày 20/11/2025 về triển khai, tổ chức thực hiện phong trào thi đua "Ba nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất" trong Công an nhân dân; đồng thời chỉ đạo Công an các đơn vị đại phương cụ thể hóa thành kế hoạch thực hiện tại cấp mình. Qua nghiên cứu 21 nội hàm của phong trào "Ba nhất" có thể hiểu:
1. "Kỷ luật nhất" - Nền tảng xây dựng lực lượng chính quy. Trong lực lượng Công an nhân dân, kỷ luật là sức mạnh. Thực tiễn công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng trong Công an Đồng Nai thời gian qua nhận thấy, mọi vi phạm của cán bộ, chiến sĩ và đảng viên đều kéo theo sự lơi lỏng kỷ luật. Vì vậy, thi đua "Kỷ luật nhất" chính là biện pháp trực tiếp phòng ngừa vi phạm, giữ vững kỷ cương, kỷ luật của lực lượng.
2. "Trung thành nhất" - Bảo đảm bản chất cách mạng của Công an nhân dân. Lòng trung thành là phẩm chất cốt lõi, là trang lịch sử vàng được xây bằng mồ hôi, xương máu của người chiến sĩ Công an nhân dân ngay cả từ trong thời bình. Công tác kiểm tra, giám sát, trung thành của lực lượng Công an nhân dân thể hiện ở việc dám bảo vệ cái đúng, dám đấu tranh với cái sai, không né tránh, không nể nang. Thi đua "Trung thành nhất" giúp ngăn chặn từ sớm các biểu hiện cơ hội, thực dụng, suy thoái trong thực thi công vụ.
3. "Gần dân nhất" - Thước đo hiệu quả công tác của lực lượng Công an nhân dân. Công an nhân dân từ Nhân dân mà ra, vì Nhân dân mà phục vụ. Những biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống thường bộc lộ rõ nhất qua thái độ, hành vi, văn hóa ứng xử với Nhân dân. Do đó, thi đua "Gần dân nhất" chính là tiêu chí thực tiễn để đánh giá chất lượng công tác, uy tín và hình ảnh của lực lượng Công an nhân dân trong tình hình hiện nay.

Trong bối cảnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, công tác kiểm tra, giám sát không thể chỉ dừng lại ở mô hình truyền thống dựa chủ yếu vào hồ sơ, báo cáo và phản ánh hành chính. Thực tiễn đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ "xử lý sau vi phạm" sang "phòng ngừa, phát hiện sớm", từ kiểm tra tĩnh sang giám sát động, liên tục, có dự báo. Tư duy "Sandbox", hiểu theo nghĩa kiểm soát trong không gian thử nghiệm có kiểm soát, cho phép Cơ quan Ủy ban Kiểm tra: Thí điểm mô hình mới; Thử nghiệm phương pháp mới; khai thác dữ liệu mới; trước khi chuẩn hóa thành quy trình chính thức. Vận dụng tư duy này trong kiểm tra, giám sát gắn với phong trào thi đua "Ba nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất" không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát trong tình hình mới. Từ đó, Ủy ban Kiểm tra các cấp có thể thử nghiệm các mô hình sau:
Một là, Theo dõi số liệu kỷ luật, chấp hành kỷ cương công vụ bằng giám sát trên dữ liệu gắn với tiêu chí "Kỷ luật nhất". Kỷ luật là nền tảng sức mạnh của lực lượng Công an nhân dân. Tuy nhiên, nếu chỉ đánh giá kỷ luật thông qua các vụ việc đã bị xử lý thì công tác kiểm tra luôn đi sau thực tiễn. Dữ liệu về kỷ luật cho phép: thu thập, tích hợp các chỉ số liên quan đến chấp hành điều lệnh, quy trình, chế độ công tác; theo dõi tần suất vi phạm nhỏ, tái diễn; phát hiện “điểm nóng kỷ luật” theo đơn vị, địa bàn, lĩnh vực, thời gian. Trên cơ sở đó, Ủy ban Kiểm tra có thể: chuyển từ kiểm tra dàn trải sang kiểm tra trọng tâm, trọng điểm; phát hiện sớm dấu hiệu buông lỏng kỷ luật, kỷ cương; chủ động nhắc nhở, chấn chỉnh trước khi vi phạm tích tụ thành sai phạm nghiêm trọng. Dữ liệu kỷ luật không nhằm "giám sát con người", mà để bảo vệ tổ chức, bảo vệ cán bộ từ sớm, từ xa.
Hai là, Phân tích xu hướng rủi ro suy thoái để chủ động kiểm tra, giám sát gắn với tiêu chí "Trung thành nhất". Trung thành không chỉ được khẳng định bằng lời thề, mà được kiểm chứng qua hành vi, lựa chọn và phản ứng trước quyền lực, lợi ích, cám dỗ. Việc phân tích rủi ro cho phép: tổng hợp dữ liệu về vi phạm, kỷ luật, phản ánh, đơn thư; nhận diện, khoanh vùng đối tượng, lĩnh vực, địa bàn nhạy cảm, phức tạp có nguy cơ xảy ra vi phạm cao. Trên cơ sở đó, Ủy ban Kiểm tra có thể: xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát có trọng tâm, trọng điểm; chuyển từ kiểm tra "khi có dấu hiệu rõ" sang kiểm tra "khi có nguy cơ". Đây chính là công cụ giúp giữ vững bản lĩnh chính trị, sự trung thành của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong Công an nhân dân trước những tác động phức tạp của kinh tế thị trường và mặt trái của quyền lực.
Ba là, Tiếp nhận phản ánh của Nhân dân trên môi trường điện tử gắn với tiêu chí "Gần dân nhất". "Gần dân" không chỉ là thái độ, phong cách, mà còn là năng lực lắng nghe và phản hồi kịp thời. Trong điều kiện chuyển đổi số, Nhân dân ngày càng bày tỏ ý kiến, phản ánh, bức xúc trên môi trường điện tử. Công cụ tiếp nhận phản ánh số cho phép: thí điểm các kênh tiếp nhận phản ánh trực tuyến; phân loại thông tin theo mức độ, lĩnh vực, địa bàn; sàng lọc phản ánh trùng lặp, phản ánh có căn cứ, phản ánh có dấu hiệu rủi ro. Quan trọng hơn, công cụ này giúp Ủy ban Kiểm tra: coi phản ánh của Nhân dân là nguồn dữ liệu giám sát xã hội có giá trị; phát hiện sớm biểu hiện sách nhiễu, vô cảm, quan liêu; củng cố niềm tin của Nhân dân đối với lực lượng Công an nhân dân. Khi phản ánh của Nhân dân được tiếp nhận, xử lý minh bạch, công tác kiểm tra, giám sát không còn là "việc nội bộ khép kín", mà trở thành cầu nối giữa Đảng - Công an - Nhân dân.
Trong 03 mô hình kiểm tra, giám sát nêu trên, cán bộ kiểm tra là chủ thể trung tâm trực tiếp thiết kế, vận hành, kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm về kết quả thử nghiệm. Trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và kỷ luật công vụ của cán bộ kiểm tra quyết định tính đúng đắn, an toàn và hiệu quả của mô hình; qua đó khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng kiểm tra trong Công an nhân dân trước yêu cầu hiện đại hóa công tác kiểm tra, giám sát trong kỷ nguyên chuyển đổi số.
Ba mô hình nêu trên không tách rời, mà tạo thành hệ sinh thái giám sát - kiểm tra hiện đại, trong đó: dữ liệu hỗ trợ nhận diện kỷ luật; Nhân dân tham gia giám sát; phân tích rủi ro dẫn dắt hoạt động kiểm tra. Công cụ không thay thế con người, mà giúp cán bộ kiểm tra làm đúng hơn, đủ hơn, bản lĩnh hơn, giữ vững kỷ luật, trung thành với Đảng và gần dân một cách thực chất. Phong trào thi đua "Ba Nhất" chỉ thực sự có sức sống khi được gắn chặt với công tác kiểm tra, giám sát. Khi đó, thi đua không chỉ tạo động lực mà còn trở thành tấm khiên - lá chắn phòng ngừa suy thoái, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, từ khi mới manh nha, không để vi phạm, khuyết điểm nhỏ, tích tụ thành vi phạm, khuyết điểm lớn; góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
Tài liệu tham khảo:
1- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2016), Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30/10/2016 về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ.
2- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá".
3- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022), Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới do Ban Chấp hành Trung ương
4- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2025), Quy định số 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.
5- Bộ Chính trị (2018), Quy định số 08-QĐi/TW ngày 25/10/2018 về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.
6- Bộ Công an (2025), Kế hoạch số 677/KH-BCA-X03 13/11/2025 về phong trào thi đua "Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất" trong Công an nhân dân.