Việc Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy định 207-QĐ/TW thể hiện quyết tâm chính trị của toàn Đảng nhằm tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương; siết chặt kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Đối với lực lượng Công an nhân dân nói chung, Công an thành phố Đồng Nai nói riêng, Quy định số 207-QĐ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa là chuẩn mực chính trị, đạo đức và pháp lý trong rèn luyện đảng viên, vừa là căn cứ quan trọng phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng và phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở từ sớm, từ xa. Quy định 207-QĐ/TW so với Quy định số 37-QĐ/TW có 04 điểm mới cơ bản sau:
Một là, kế thừa, phát triển tư duy kiểm soát quyền lực trong giai đoạn mới. So với Quy định số 37-QĐ/TW, Quy định số 207-QĐ/TW tiếp tục kế thừa những nguyên tắc nền tảng về xây dựng Đảng, đồng thời bổ sung nhiều nội dung mới phản ánh những yêu cầu đặt ra trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách tổ chức bộ máy, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và quản trị quốc gia hiện đại. Ngay trong phần mở đầu, Quy định khẳng định rõ việc thực hiện những điều đảng viên không được làm không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia - dân tộc. Đây là chỉ đạo quan trọng nhằm thực hiện đồng thời hai mục tiêu: kiểm soát quyền lực chặt chẽ nhưng không triệt tiêu động lực đổi mới, sáng tạo của cán bộ, đảng viên.
Quy định số 207-QĐ/TW đã bổ sung tư duy "khuyến khích đổi mới nhưng không buông lỏng kiểm soát". Thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, nếu chỉ nhấn mạnh kiểm tra, giám sát mà thiếu cơ chế bảo vệ cán bộ dám đổi mới thì dễ phát sinh tâm lý e ngại, né tránh trách nhiệm. Ngược lại, nếu chỉ khuyến khích đổi mới mà thiếu cơ chế kiểm soát thì có thể bị lợi dụng để hợp thức hóa những quyết định mang động cơ cá nhân, vụ lợi. Quy định đã cân bằng 02 mục tiêu lớn đó là: tạo không gian cho sự đổi mới nhưng đồng thời xác định rõ ranh giới giữa đổi mới vì lợi ích chung quốc gia, dân tộc với hành vi lợi dụng đổi mới để vi phạm kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Trong công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng điều này đặt ra yêu cầu đánh giá một cách toàn diện trên 04 yêu tố: động cơ, mục đích, bối cảnh và kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên; tránh hai khuynh hướng cực đoan là xử lý cứng nhắc hoặc bao che cho sai phạm.
Hai là, xây dựng văn hóa tuân thủ và cơ chế phòng ngừa vi phạm từ mỗi cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng.
Nếu điểm mới thứ nhất đặt nền tảng về tư duy kiểm soát quyền lực thì điểm mới này hướng tới xây dựng cơ chế phòng ngừa vi phạm từ chính mỗi cán bộ, đảng viên và từng tổ chức đảng. Quy định số 207-QĐ/TW không chỉ quy định những điều đảng viên không được làm mà còn góp phần hình thành văn hóa tuân thủ, đề cao tính tự giác, trách nhiệm nêu gương và ý thức tự phòng ngừa vi phạm. Đây là bước phát triển từ tư duy quản lý bằng các quy định cấm sang xây dựng cơ chế phòng ngừa từ bên trong, lấy sự tự rèn luyện của đảng viên và tính tự kiểm soát của tổ chức đảng làm nền tảng.
Đối với mỗi cán bộ, đảng viên Công an thành phố Đồng Nai, việc học tập, quán triệt và thực hiện nghiêm Quy định số 207-QĐ/TW phải trở thành yêu cầu thường xuyên trong rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ và ý thức tổ chức kỷ luật. Mỗi đảng viên cần thường xuyên tự soi, tự sửa; chấp hành nghiêm các nguyên tắc của Đảng; chủ động phòng ngừa các biểu hiện suy thoái, tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, né tránh trách nhiệm; đồng thời thực hành phương châm "03 nhất": trung thành nhất, kỷ luật nhất, gần dân nhất.
Đối với các cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi quy định về những điều đảng viên không được làm cũng là yêu cầu rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, quy trình giải quyết công việc, cơ chế kiểm soát quyền lực, trách nhiệm người đứng đầu và công tác kiểm tra, giám sát. Mục tiêu không chỉ là ngăn ngừa vi phạm mà còn xây dựng môi trường công tác dân chủ, minh bạch, liêm chính và kỷ cương, trong đó mỗi cán bộ, đảng viên tự giác tuân thủ kỷ luật của Đảng ngay từ những hành vi nhỏ nhất.
Điểm mới này cho thấy phòng ngừa vi phạm không bắt đầu khi cơ quan kiểm tra phát hiện dấu hiệu vi phạm mà bắt đầu từ ý thức tự giác của mỗi đảng viên và cơ chế tự kiểm soát của mỗi tổ chức đảng. Đây là nền tảng để xây dựng văn hóa liêm chính, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng và tạo sức đề kháng từ bên trong đối với nguy cơ suy thoái, tham nhũng, tiêu cực trong lực lượng Công an nhân dân.
Ba là, yêu cầu mới đối với công tác nắm tình hình, giám sát thường xuyên và kiểm tra, giám sát chuyên đề. Quy định số 207-QĐ/TW không chỉ là căn cứ để xem xét, xử lý vi phạm mà còn tạo cơ sở để đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, không để khuyết điểm, vi phạm nhỏ tích tụ thành vi phạm phải xử lý kỷ luật. Điểm mới không chỉ nằm ở nội dung quy định mà còn ở sự chuyển dịch từ tư duy "hậu kiểm" sang quản trị rủi ro và phòng ngừa trong công tác kiểm tra, giám sát.
Theo đó, công tác kiểm tra cần chuyển từ phát hiện, xử lý vi phạm sang nhận diện nguy cơ; từ kiểm tra vụ việc sang tăng cường nắm tình hình, giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề và ứng dụng công nghệ thông tin để cảnh báo sớm dấu hiệu vi phạm. Nhiều sai phạm trong thực tiễn bắt nguồn từ khâu xây dựng chủ trương, phân bổ nguồn lực hoặc công tác cán bộ, vì vậy kiểm tra, giám sát phải được thực hiện xuyên suốt quá trình thực thi quyền lực, thay vì chỉ tập trung khi đã phát sinh hậu quả hoặc có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.
Điểm mới này đặt ra yêu cầu các cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra phải đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát theo hướng quản trị rủi ro, tăng cường cảnh báo sớm, phát hiện từ sớm, xử lý từ đầu, góp phần kiểm soát quyền lực hiệu quả và nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng..
Bốn là, mở rộng không gian kiểm soát quyền lực và hiện đại hóa công cụ kiểm tra, giám sát trong môi trường số.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Quy định số 207-QĐ/TW là mở rộng phạm vi kiểm soát quyền lực từ không gian thực sang môi trường số, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI). Quy định đã bổ sung nhiều hành vi mới như lợi dụng nền tảng số, mạng xã hội và AI để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật; lợi dụng chủ trương khuyến khích đổi mới sáng tạo để vụ lợi; né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhằm phục vụ lợi ích cá nhân. Điều đó cho thấy phạm vi kiểm soát quyền lực của Đảng không chỉ mở rộng về nội dung mà còn mở rộng sang các phương thức thực thi quyền lực mới trong môi trường số.
Điểm mới này đồng thời đặt ra yêu cầu hiện đại hóa công tác kiểm tra, giám sát. Việc khai thác dữ liệu điện tử, hồ sơ số, hệ thống quản lý văn bản, dữ liệu tài chính và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác ngày càng trở thành nguồn thông tin quan trọng để nhận diện rủi ro, kiểm tra, xác minh và đánh giá dấu hiệu vi phạm. Tuy nhiên, mọi hoạt động thu thập, khai thác và sử dụng dữ liệu phải tuân thủ nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Đối với lực lượng Công an nhân dân, đây không chỉ là yêu cầu chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, sử dụng đúng pháp luật các nền tảng số và công cụ AI mà còn đòi hỏi đội ngũ làm công tác kiểm tra, giám sát phải nâng cao năng lực khai thác dữ liệu điện tử, đánh giá chứng cứ số, nhận diện phương thức che giấu vi phạm trên môi trường mạng và ứng dụng hiệu quả công nghệ trong công tác kiểm tra, giám sát. Qua đó, từng bước hiện đại hóa hoạt động kiểm tra, giám sát, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm, đáp ứng yêu cầu kiểm soát quyền lực trong thời kỳ chuyển đổi số.

Một số định hướng đổi mới công tác kiểm tra, giám sát trong Đảng bộ Công an thành phố Đồng Nai từ Quy định số 207-QĐ/TW
Thực tiễn công tác trong thời gian qua cho thấy, Quy định số 207-QĐ/TW không chỉ bổ sung các quy định mới về những điều đảng viên không được làm mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện công tác kiểm tra, giám sát trong lực lượng Công an nhân dân. Việc vận dụng Quy định số 207 tại Đảng bộ Công an thành phố Đồng Nai cần được thực hiện theo hướng chuyển từ tư duy xử lý vi phạm sang quản trị rủi ro và phòng ngừa từ sớm, từ xa, góp phần kiểm soát quyền lực hiệu quả ngay trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
Thứ nhất, đổi mới tư duy kiểm tra, giám sát theo hướng quản trị rủi ro. Công tác kiểm tra cần chuyển mạnh từ kiểm tra theo vụ việc sang nhận diện nguy cơ, phân tích rủi ro và xây dựng hệ thống chỉ báo cảnh báo sớm đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, tiêu cực, lạm dụng quyền lực hoặc thường xuyên tiếp xúc với người dân, doanh nghiệp như tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm; quản lý tạm giữ, tạm giam; tuần tra, kiểm soát giao thông; tiếp công dân; phòng cháy, chữa cháy và các lĩnh vực quản lý hành chính khác. Cách tiếp cận này giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, hạn chế để sai phạm nhỏ tích tụ thành vi phạm nghiêm trọng.
Thứ hai, đổi mới phương thức nắm tình hình và giám sát thường xuyên. Nhiều biểu hiện vi phạm như né tránh trách nhiệm, trì hoãn giải quyết công việc, lợi dụng chức vụ để tác động đến quá trình ra quyết định hoặc thiếu trách nhiệm trong thực thi công vụ thường không biểu hiện qua một hành vi đơn lẻ mà hình thành trong cả quá trình thực thi quyền lực. Vì vậy, cần tăng cường nắm tình hình, giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề, kết hợp chặt chẽ giữa theo dõi, cảnh báo và kiểm tra, nhằm phát hiện từ sớm, xử lý từ đầu và phòng ngừa vi phạm ngay trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Thứ ba, hiện đại hóa công cụ kiểm tra, giám sát gắn với chuyển đổi số. Việc khai thác dữ liệu điện tử, phân tích quy trình xử lý công việc, đối chiếu dữ liệu đa nguồn và ứng dụng các công cụ hỗ trợ phân tích sẽ nâng cao chất lượng nhận diện rủi ro và phát hiện dấu hiệu vi phạm. Tuy nhiên, công nghệ và trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ; việc đánh giá bản chất vụ việc, xác định trách nhiệm và kết luận kiểm tra vẫn phải dựa trên chứng cứ hợp pháp, quy trình nghiệp vụ và thẩm quyền theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Thứ tư, xây dựng ma trận trọng tâm kiểm tra, giám sát theo Quy định số 207-QĐ/TW. Trên cơ sở đối chiếu từng nhóm hành vi giữa Quy định số 37-QĐ/TW và Quy định số 207-QĐ/TW, các cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra cần xác định những lĩnh vực, nội dung trọng tâm để tăng cường nắm tình hình, giám sát thường xuyên và kiểm tra chuyên đề. Ma trận này không thay thế chương trình kiểm tra, giám sát hằng năm nhưng là công cụ tham khảo quan trọng giúp nhận diện rủi ro, xác định trọng điểm kiểm tra và lựa chọn giải pháp phòng ngừa phù hợp với đặc điểm của từng đơn vị.
Việc vận dụng Quy định số 207-QĐ/TW trong Đảng bộ Công an thành phố Đồng Nai không chỉ dừng ở việc quán triệt và thực hiện các quy định mới, mà cần được cụ thể hóa thành sự đổi mới đồng bộ về tư duy, phương thức và công cụ kiểm tra, giám sát. Chỉ khi chuyển từ tư duy xử lý vi phạm sang quản trị rủi ro và phòng ngừa từ sớm, từ xa, công tác kiểm tra, giám sát mới thực sự phát huy vai trò là phương thức kiểm soát quyền lực hiệu quả, góp phần xây dựng Đảng bộ Công an thành phố Đồng Nai trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.