Theo lực lượng chức năng, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ cháy liên quan đến hệ thống điện năng lượng mặt trời tại nhà ở dân dụng, nhà xưởng và cơ sở sản xuất kinh doanh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thi công không đúng kỹ thuật, sử dụng thiết bị kém chất lượng hoặc quá trình vận hành thiếu kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ.

Một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến cháy, nổ là hệ thống dây dẫn điện bị quá tải, chập điện do sử dụng dây dẫn không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc đấu nối thủ công, không bảo đảm cách điện. Sau thời gian dài hoạt động dưới tác động của nắng nóng, mưa gió, lớp vỏ cách điện bị lão hóa, nứt gãy, làm phát sinh tia lửa điện gây cháy.
Bên cạnh đó, nhiều hộ dân lựa chọn các thiết bị inverter, tấm pin, aptomat không rõ nguồn gốc xuất xứ nhằm giảm chi phí đầu tư. Các thiết bị này thường không bảo đảm khả năng chịu tải và dễ xảy ra sự cố trong quá trình vận hành. Đặc biệt, inverter là bộ phận chuyển đổi dòng điện, hoạt động liên tục với công suất lớn nên nếu không được lắp đặt đúng quy chuẩn sẽ dễ phát nhiệt, chập cháy.
Ngoài ra, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà bằng vật liệu dễ cháy như tôn xốp, trần nhựa, mái gỗ… cũng làm tăng nguy cơ cháy lan khi xảy ra sự cố. Một số trường hợp còn tận dụng mái che, cơi nới không bảo đảm kết cấu chịu lực, tiềm ẩn nguy cơ sập đổ trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Đáng lưu ý, nhiều hộ gia đình chưa quan tâm đến công tác kiểm tra, bảo trì hệ thống sau khi đưa vào sử dụng. Các điểm đấu nối bị oxy hóa, dây dẫn bị chuột cắn, nước mưa xâm nhập vào thiết bị điện nhưng không được phát hiện kịp thời có thể dẫn đến sự cố cháy, nổ bất cứ lúc nào.
Để bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với hệ thống điện năng lượng mặt trời hộ gia đình, lực lượng chức năng khuyến cáo người dân cần lựa chọn đơn vị thiết kế, thi công có chuyên môn, uy tín; sử dụng thiết bị điện, tấm pin, inverter và phụ kiện đạt tiêu chuẩn chất lượng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Quá trình lắp đặt phải tuân thủ nghiêm các yêu cầu kỹ thuật về an toàn điện, bố trí dây dẫn gọn gàng, có hệ thống ngắt điện tự động, chống sét lan truyền và thiết bị bảo vệ quá tải. Không lắp đặt hệ thống trên mái nhà xuống cấp, vật liệu dễ cháy hoặc không bảo đảm kết cấu chịu lực.
Người dân cần thường xuyên kiểm tra, vệ sinh, bảo dưỡng định kỳ toàn bộ hệ thống; kịp thời thay thế dây dẫn, thiết bị có dấu hiệu hư hỏng, phát nhiệt bất thường. Không tự ý sửa chữa, đấu nối thêm thiết bị điện khi không có chuyên môn kỹ thuật.
Bên cạnh đó, mỗi gia đình cần trang bị bình chữa cháy xách tay, thiết bị cảnh báo cháy và chủ động tìm hiểu kỹ năng xử lý sự cố điện. Khi phát hiện cháy, nổ phải nhanh chóng cắt nguồn điện, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu phù hợp, đồng thời báo ngay cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH qua số điện thoại 114 để được hỗ trợ kịp thời.

Việc phát triển năng lượng sạch là xu hướng tất yếu trong đời sống hiện đại. Tuy nhiên, cùng với hiệu quả kinh tế mang lại, người dân cần nâng cao ý thức chấp hành các quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy, nổ, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho bản thân, gia đình và cộng đồng.